fa تأثیر برخی از ویژگی‌های خاک بر قابلیت دسترسی روی برای ذرت در تعدادی از خاک‌های آهکی استان اصفهان عمومی Ggeneral پژوهشي Research با توجه به کمبود روی در خاک و گیاه و تأثیر آن در کاهش عملکرد و کیفیت محصولات کشاورزی، در سال‌های اخیر، مصرف کودهای حاوی این عنصر گسترش یافته است. برای دستیابی به مدیریت درست کوددهی، آگاهی از عوامل مؤثر بر فراهمی روی در خاک و جذب آن توسط گیاه ضروری است. بنابراین، به منظور بررسی تأثیر برخی ویژگی‌های فیزیکی و شیمیایی خاک بر قابلیت استفاده روی و جذب آن توسط ذرت، این پژوهش به‌صورت فاکتوریل در قالب طرح کاملاً تصادفی در سه تکرار در زمستان 1388 در گلخانه پژوهشی دانشگاه صنعتی اصفهان انجام شد. این آزمایش گلخانه‌ای با 11 سری خاک در دو سطح روی (صفر و 15 میلی‌گرم بر کیلوگرم روی از منبع سولفات روی) انجام شد. نتایج نشان داد که کاربرد روی موجب افزایش معنی‌دار وزن ماده خشک و غلظت روی اندام هوایی و ریشه ذرت شد اگرچه مقدار افزایش بسته به سری خاک متفاوت بود. همبستگی بین روی استخراج شده با DTPA و روی جذب شده توسط ذرت معنی‌دار نبود. بین مقدارکربنات کلسیم معادل و فسفر قابل جذب خاک با روی عصاره‌گیری شده با DTPA همبستگی منفی و معنی‌داری (در سطح 5 درصد) وجود داشت. بین قدرت بافری روی خاک با مقدار رس خاک، رابطه خطی معنی‌داری (31/0 R2=) به‌دست آمد اما با استفاده از رگرسیون مرحله‌ای رابطه معنی‌داری بین مقدار روی قابل عصاره‌گیری با DTPA و قدرت بافری روی با ویژگی‌های خاک دیده نشد. Due to soil and plant zinc (Zn) deficiency and its effect on reducing yield and quality of agricultural products, application of Zn fertilizers has been intensified in recent years. To achieve optimum fertilizer management, knowledge of factors affecting Zn availability in soil and its uptake by plant is required. Therefore, this study was carried out to investigate the effect of certain soil physiochemical properties on Zn availability in soil and its uptake by corn. The experiment was laid out in a completely randomized design with factorial combination and three replicates in the research greenhouse of Isfahan University of Technology, in winter 2009. In this greenhouse experiment, 11 soil series were exposed to two Zn levels (0 and 15 mg Zn kg−1 in the form of zinc sulfate). The results indicated that Zn application significantly increased the dry matter weight and shoot and root Zn concentration of corn, although the magnitude of this increase varied depending on the soil type. There was no significant correlation between the DTPA-extractable Zn and the uptake of this nutrient element by corn. There was a negative significant correlation (P < 0.05) between the equivalent calcium carbonate content and available P with the DTPA-extractable Zn. A significant linear relationship (R2 = 0.31) was found between the buffer capacity of soil for Zn and clay content. According to the results obtained from the stepwise regression analysis, the DTPA-extractable Zn and buffer capacity of soil for Zn were not correlated with other measured soil properties. عناصر کم‌مصرف، قابلیت جذب برای گیاه، کربنات کلسیم معادل و قدرت بافری Micronutrients, Phytoavailability, Calcium carbonate equivalent, Buffer capacity. 1 10 http://jstnar.iut.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-1003-2&slc_lang=fa&sid=1 H. Kheirabad حسین خیرآبادی kheirabadi@ymail.com Yes A. H. Khoshgoftarmanesh امیرحسین خوشگفتارمنش No Z. Khanmohamadi زهرا خانمحمدی No