fa اثرات 20 ساله چوبکشی زمینی بر خصوصیات فیزیکی و هیدرولوژیکی خاک عمومی Ggeneral پژوهشي Research افزایش جرم مخصوص ظاهری و کاهش خلل و فرج و میزان نفوذپذیری آب در خاک مهم‌ترین تغییراتی است که حین عملیات چوبکشی زمینی توسط ماشین آلات بهره‌برداری ایجاد می‌شوند. مطالعه حاضر به بررسی تغییردر خصوصیات فیزیکی شامل جرم مخصوص ظاهری، رطوبت، تخلخل وخصوصیات هیدرولوژیکی شامل نفوذپذیری خاک در مسیرهای چوبکشی زمینی در یک بازه زمانی 20 ساله پرداخته است. بدین منظور 4 مسیر چوبکشی رها شده با خصوصیات مشابه از نظر شرایط خاکی، فیزیوگرافی، اقلیمی با سنین مختلف در جنگل‌های حوزه نکاء-ظالمرود در شرق مازندران انتخاب گردید. نتایج نشان داد که با گذشت بیست سال از چوبکشی زمینی آثار تردد ماشین آلات در ترافیک شدید هنوز پابرجاست. در تردد شدید جرم مخصوص ظاهری 42 درصد بیشتر و تخلخل و نسبت پوکی خاک به‌ترتیب به اندازه 25 و 47 درصد کمتر از ناحیه شاهد بوده است. کمترین میزان نفوذپذیری خاک در ترافیک شدید در مسیر با سن 1-5 سال پس از چوبکشی زمینی ثبت گردید، به‌طوری‌که در این تیمار 18 دقیقه پس از شروع آزمایش میزان نفوذ آب به داخل خاک قابل اندازه‌گیری نبوده است. نتایج حاصله در هر مسیر اثبات کرد که با افزایش سن رها شدن خصوصیات فیزیکی و هیدرولوژیکی خاک تخریب شده به مرور زمان در مقایسه با ناحیه شاهد به‌ویژه در تردد کم تمایل به بازیابی دارند. Increase in soil bulk density and reduces in porosity and infiltration rate are the most common disturbances during timber harvesting and ground-base skidding. The present study was conducted to study soil physical properties e.g., soil bulk density, moisture, porosity and soil hydrological properties e.g., soil infiltration from ground-base skidding in twenty years since logging. After initial survey, four abandonment skid trails were selected with similar pedologic, climatic conditions and physiographic and different age in Necka-Zalemrod catchment in east of Mazandaran province. Results indicated that impacts of machinery traffices in high traffic intensity have remained yet 20 years since logging. Means soil bulk density, porosity and void ratio were 42.4 greater, 24.6 and 46.7 percent, respectively, lower than the undisturbed areas. The least infiltration rate was recorded in 1-5 years old skid trail, so the reduction of water was not considerable within 18 minutes after experiment into soil in inner ring in this skid trail. Results in each skid trail firmed that in low traffic intensity soil physical and hydrologic properties was tent to “normal” recover in compare to the undisturbed areas. بازیابی خاک جنگل، تخلخل خاک، نفوذپذیری خاک، جرم مخصوص ظاهری، جنگل‌های نکاء- ظالمرود Recovery of forest Soil, Soil porosity, Soil infiltration rate, Soil bulk density, Necka-Zalemrod forests. 261 272 http://jstnar.iut.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-1354-2&slc_lang=fa&sid=1 S. Ezzati ستار عزتی No A. Najafi اکبر نجفی a.najafi@modares.ac.ir Yes