fa اثر سطوح مختلف کادمیم و روی بر عملکرد و جذب عناصر ریز مغذی در گندم رقم چمران عمومی Ggeneral پژوهشي Research کادمیم در گیاه، انسان و دام یک آلاینده محسوب می‌شود. به هدف بررسی مصرف کادمیم و روی بر عملکرد و جذب عناصر ریزمغذی در گندم، آزمایشی گلخانه‌ای در دانشگاه کشاورزی و منابع طبیعی رامین انجام شد. این آزمایش فاکتوریل و در قالب بلوک‌های کامل تصادفی، سه سطح کادمیم (0، 50، 100 میلی‌گرم در کیلوگرم) و سه سطح روی (0، 50 ،100 میلی‌گرم در کیلوگرم) به‌صورت فاکتوریل در نه تیمار در گلدان با بذر گندم رقم چمران اجرا شد. نتایج تجزیه واریانس داده‌ها نشان داد که مصرف کادمیم به طور معنی‌داری (01/0 P) عملکرد دانه، عملکرد کاه و عملکرد کل را کاهش داد ولی مصرف روی به‌طور معنی‌دار (01/0 P) عملکرد آنها را افزایش می‌دهد. مصرف کادمیم به تنهایی موجب 47/61 درصد کاهش در عملکرد دانه شد درحالی‌که مصرف روی به تنهایی میزان عملکرد دانه را به میزان 0/37 درصد افزایش داد. افزایش کادمیم، غلظت و جذب کادمیم توسط دانه و کاه را افزایش ولی مصرف روی جذب کادمیم را کاهش داد. غلظت کادمیم در کاه بیشتر از دانه، ولی غلظت روی روند معکوسی را نشان داد. غلظت روی در دانه بیشتر از کاه بود. مصرف روی، جذب کل کادمیم را از 9/42 میلی‌گرم در گلدان در تیمار روی صفر به 8/7 میلی‌گرم در گلدان با سطح روی 100 کاهش داد. بنابراین برای کاهش غلظت کادمیم در دانه گندم در اراضی آلوده، مصرف کود روی توصیه می‌شود. هم‌چنین لازم است که در مصرف کود فسفر آزمون سنجش میزان کادمیم آن ضروری گردد. حتی آهکی زیاد خاک نیز سبب ممانعت از جذب کادمیم توسط گیاه در خاک آلوده شده نگردید. Cadmium is a toxic element in plant nutrition and is considered as a contaminant of food and feed. A greenhouse experiment was carried out to examine the effects of combined application of cadmium and zinc on responses of wheat on a clay loam soil texture. This experiment was designed in a factorial experiment with randomized complete block design (RCBD) and four replicates per treatment. Three levels of cadmium (Cd 0, Cd 50 and Cd 100 mg kg-1) and three levels of zinc (Zn 0, Zn 50 and Zn 100 mg kg-1) were added to the pot in factorial(9 treatments), and then Chamran seed variety of wheat (triticum aestivum L.) was planted in each pot. The statistical analyses showed that Cd application significantly (P0.01) decreased grain, straw, and total yield, but Zn application increased these parameters significantly (P0.01). Application of Cd separately decreased the grain yield by 61.5 while application of Zn separately increased the grain yield by 36.9. Cd application increased the Cd concentration and uptake by grain and straw as well as total uptake but by increasing Zn application, Cd uptake was decreased by wheat. Cd concentration was higher in straw than that grain, but Zn showed a different trend. Decreasing Zn applications decreased total uptake of Cd from 42.9 in Zn0 to 7.8 mg kg-1 in Zn100 treatment. Although this soil was very calcareous, this characteristic did not control Cd absorbtion. آلاینده، کادمیم، خاک، روی، قابلیت جذب Heavy metals, Cadmium, Zinc, Uptake, Grain, Yield. 167 179 http://jstnar.iut.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-1232-2&slc_lang=fa&sid=1 S. Jafari سیروس جعفری siroosjafari@yahoo.com Yes Z. Iranshahi زهرا ایرانشاهی No GH. Fathi قدرت ا... فتحی No S. A. Syadat سید عطاا... سیادت No