fa مطالعه کانی‌‌شناسی رس‌ و نیز میکرومورفولوژی حفرات خاک‌های غرب استان گلستان و نقش آنها در درجه فراهمی پتاسیم عمومی Ggeneral پژوهشي Research مطالعات صورت گرفته در برخی خاک‌های غرب استان گلستان نشان دادند که علی‌رغم افزایش بارندگی و حضور کانی‌های با ظرفیت تبادلی کاتیونی بالا، مقدار پتاسیم قابل عصاره‌گیری با استات آمونیوم افزایش نیافت. برای دست‌یابی به عوامل مؤثر در کاهش این مقدار، به بررسی دقیق کانی‌شناسی و میکرومورفولوژی حفرات خاک‌های مورد مطالعه پرداخته شد. از هر افق خاک این مناطق، 20 نمونه دست‌خورده و دست‌نخورده، جهت بررسی ویژگی‌های فیزیکوشیمیائی، کانی‌شناسی و مطالعات میکرومورفولوژی جمع‌آوری شد. 4 خاکرخ منتخب به‌ترتیب عبارت بودند از Gypsic Aquisalids، Haploxerepts Typic، Typic Calcixerolls و Typic Hapludalfs. بررسی‌ها نشان دادند علاوه بر مقدار و نوع کانی رسی، حفرات از لحاظ تأثیرشان بر توسعه ریشه و انتقال آب و یون‌های محلول، می‌توانند بر میزان در دسترس قرار دادن پتاسیم قابل جذب گیاهان موثر باشند. مقدار مناسب رس و غالب بودن کانی اسمکتیت در خاک مالی‌سولز و نیز فراوانی حفرات بیشتر و غالب بودن حفرات نوع کانال، سبب افزایش مقدار پتاسیم قابل استفاده در این خاک شده ‌است. حال آن‌که مقدار رس کمتر، وجود کانی هیدروکسی بین لایه‌ای اسمکتیت، زه‌کشی ضعیف خاک و احیای آهن (III) کانی اسمکتیت در خاک اینسپتی‌سولز و هم‌چنین فراوانی نسبتاً کمتر حفرات، سبب شده کمترین میزان پتاسیم قابل استفاده در این خاک دیده شود. Studies on the soils of western Golestan province show that regardless of increased rain and presence of clay minerals with high cation exchange capacity, potassium extractable with ammonium acetate is low. In order to find the reason for this low amount of available K, clay minerals and micromorphology of the soil porosity were studied. Twenty disturbed and undisturbed samples from each horizon were taken for physicochemical properties, mineralogy and micromorphological studies. Four selected profiles included Gypsic Aquisalids, Typic Endoaquepts, Typic Calcixerolls and Typic Hapludalfs. The results showed that in addition to the clay content and type of clay minerals in soils that can affect soil available K (Kava.), it seems soil porosity can also affect Kava. mainly through their effects on extension of roots, water and nutrients transmission. Favorable content of clay and dominance of smectites in Mollisols and also higher porosity and dominance of channel porosities caused the presence of higher Kava, in these soils. presence of HIS. poor soil drainage, reduction of Fe3+ in smectite crystal lattice in Inceptisols, and also less amount of porosities caused the presence of higher potassium fixation and reduction of Kava. in these soils. کانی‌شناسی، میکرومورفولوژی، جذب پتاسیم، تخلخل، آنالیز تصویر Clay minerals, Micromorphology, Potassium adsorption, Porosity, Image analysis. 125 141 http://jstnar.iut.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-1014-2&slc_lang=fa&sid=1 M. Liaghat مونا لیاقت mona_238@yahoo.com Yes F. Khormali فرهاد خرمالی No S. A. Movahedynaeini سید علیرضا موحدی‌ نائینی No E. Dordipour اسماعیل دردی‌پور No