fa تحلیل روند گذشته و پیش‌بینی آینده خشک‌سالی در استان اصفهان عمومی Ggeneral پژوهشي Research موقعیت جغرفیایی استان اصفهان به گونه‌ای است که همواره در معرض خشک‌سالی قرار دارد. یکی از راه‌های تعدیل خشک‌سالی، ارزیابی و پایش آن بر اساس شاخص‌هایی است که بتوان میزان شدت و تداوم آن را در یک منطقه تعیین نمود. در پژوهش حاضر به منظور تحلیل خشک‌سالی و روند آن در استان اصفهان به ترتیب از شاخص بارش استاندارد و آزمون ناپارامتریک من-کندال استفاده گردید. هم‌چنین برای پیش‌بینی خشک‌سالی هواشناسی در این استان، سری زمانی ماهانه پارامتر بارش در دوره آماری 2009-1970 به کار گرفته شد. به این منظور، رهیافت ارائه شده توسط باکس و جنکینز برای مدل‌سازی مد نظر قرار گرفت که شامل سه مرحله تشخیص مدل، تخمین پارامتر و در نهایت آزمون نکوئی برازش یا آزمون استقلال زمانی و نرمال باقیمانده‌هاست. نتایج بررسی‌ها نشان داد که اکثر نقاط استان اصفهان در سال 2000 با خشک‌سالی شدیدی روبه‌رو بوده و در سال 2008 چنین شرایطی بار دیگر در استان اتفاق افتاده است. هم‌چنین نتایج مدل‌سازی برای تمامی ایستگاه‌ها مدل‌های ضربی به دست آمد. به طوری که در ایستگاه‌های اصفهان، میمه و اردستان بیشترین هم‌بستگی بین داده‌های اصلی و پیش‌بینی شده را مدل (0,1,1) ARIMA (1,0,0) و در ایستگاه‌های نائین، فریدونشهر، خوانسار و نطنز بیشترین هم‌بستگی را مدل(0,1,1) ARIMA (0,0,1) ایجاد کرده‌اند و به عنوان بهترین مدل‌ها انتخاب شدند و سپس مقادیر بارش تا سال 2015 پیش‌بینی شد. روند داده‌های پیش‌بینی شده بارش در کل استان اصفهان نشان می‌دهد که در اکثر ماه‌ها روند معنی‌داری وجود ندارد. The geographical location of Isfahan province has led the province to be at risk of drought. One of the ways to mitigate drought is evaluation and monitoring of drought based on indices that can determine its intensity and permanence in each region. In this research, for drought and trend analysis standard precipitation index and Mann-Kendall test were used, respectively. Also, monthly precipitation time series of Isfahan province was applied to forecast drought from 1970 to 2009. For this purpose, Box and Jenkins modeling approach (1976) was used which has three main steps, namely model identification, parameter estimation, goodness of fit test or time independency and normal test of residual. The results showed that most of the stations in Isfahan province were faced with severe drought in the year 2000 and this situation was repeated one more time in 2008. Also, the results brought forth multiplicative models in all the stations. ARIMA (1,0,0) (0,1,1) showed the highest correlations between control and forecast data in Isfahan, Meime and Ardestan stations, and the model ARIMA (0,0,1) (0,1,1) displayed the highest correlation between control and forecasted data in Naein, Freydoonshahr, Khansar and Natanz. These models were selected as the best models through which the amount of precipitation was predicted till 2015. The trend of forecast data across Isfahan province showed that in most months the trend is not significant. خشک‌سالی, شاخص بارش استاندارد, من- کندال, مدل‌سازی, سری‌های زمانی, استان اصفهان Drought, Standard precipitation index, Mann-Kendall, Modeling, Time series, Esfahan province. 367 379 http://jstnar.iut.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-1440-2&slc_lang=fa&sid=1 M. Khodagholi مرتضی خداقلی m_khodagholi@yahoo.com Yes R. Saboohi راضیه صبوحی razieh_saboohi@yahoo.com No Z. Eskandari ذبیح الله اسکندری eskandarizabi01@gmail.com No