fa بررسی ساختار مکانی خصوصیات خاک در یک توده جنگلی راش با استفاده از روش زمین‌آمار عمومی Ggeneral پژوهشي Research به منظور بررسی تغییرپذیری مکانی خصوصیات خاک در با ارزش‌ترین توده‌های جنگلی شمال کشور به کمک تکنیک زمین‌آمار، 20 هکتار از جنگل آموزشی- پژوهشی دانشگاه تربیت مدرس واقع در استان مازندران مورد پیمایش قرار گرفت. نمونه‌های خاک از لایه‌های سطحی (15 - 0 سانتی‌متری) و عمقی (30 - 15 و 45 - 30 سانتی‌متری) محل‌های پیت، ماند، حفره تاج پوشش، موقعیت تک درختان جنگلی و سطوح زیر تاج پوشش بسته برداشت گردید. متغیرهای اسیدیته و ماده آلی در محیط آزمایشگاه اندازه‌گیری و مقادیر نسبت کربن به نیتروژن و میزان ترسیب کربن خاک نیز محاسبه گردید. نتایج حاکی از آن است که اکثر مشخصه‌های مورد بررسی در لایه‌های سطحی و عمقی خاک دارای مدل‌های خطی می‌باشند و تنها اسیدیته خاک در سه لایه مورد بررسی و میزان ترسیب کربن در لایه سوم دارای مدل‌های نمایی می‌باشد. نتایج ساختار مکانی مشخصه‌های مورد بررسی نیز بر این امر دلالت دارد که مشخصه اسیدیته خاک در هر سه لایه مورد بررسی دارای ساختار مکانی متوسط، ماده آلی و نسبت کربن به نیتروژن خاک فاقد ساختار مکانی (اثر قطعه‌ای خالص)، ترسیب کربن در دو لایه بالایی دارای ساختار مکانی ضعیف و در لایه سوم دارای ساختار مکانی متوسط می-باشد. To investigate spatial variability of soil characteristics in the most valuble forest stands in the northern Iran using geostatistical approach, a twenty hectare area in Experimental Forest Station of Tarbiat Modares University was considered. Soil samples were taken from pits, mounds, canopy gaps, under single trees and closed canopy positions at 0 - 15, 15 - 30 and 30 - 45 cm depths using core soil sampler (81cm2 cross section). pH and organic matter were measured in the laboratory, and then carbons to nitrogen ratio and carbon sequestration were calculated. Spatial variability for soil characteristics revealed anisotropic variogram due to the same variability of surface variogram in different depths. pH in all the depths and carbon sequestration in 30 - 45cm depth showed exponential model whereas the other soil characteristics resulted in a linear model in different layers. The results of spatial structure showed pH with medium structure in all the depths, organic matter and carbon to nitrogen ratio with pure nugget effect (non structure), carbon sequestration in 0 - 30cm depth with weak structure and 30 - 45cm depth with medium spatial structure. ترسیب کربن، تغییرنما، تنوع خاک، جنگل طبیعی Carbon sequestration, Variogram, Soil diversity, Natural forest 239 251 http://jstnar.iut.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-1016-3&slc_lang=fa&sid=1 Y. Kooch یحیی کوچ yahya.kooch@yahoo.com Yes S. M. Hosseini سید محسن حسینی No J. Mohammadi جهانگرد محمدی No S. M. Hojjati سید محمد حجتی No