fa اثر شوری و مس بر برخی خصوصیات رشد و ترکیب شیمیایی دو رقم پسته عمومی Ggeneral پژوهشي Research به‎منظور بررسی تأثیر سطوح مختلف مس و شوری بر پارامترهای رشد و ترکیب شیمیایی نهال‎های پسته، یک آزمایش فاکتوریل با سه فاکتور، شوری در پنج سطح (۰، 800، 1600، 2400 و 3200 میلی‌گرم در کیلوگرم خاک از منبع کلرید سدیم)، مس در چهار سطح (۰، 5/2، 5 و 5/7 میلی‎گرم مس در کیلوگرم خاک از منبع سولفات مس) و دو رقم پسته (بادامی ریز زرند و قزوینی)، در قالب طرح کاملاً تصادفی با سه تکرار در گلخانه اجرا شد. نتایج نشان داد، بالاترین تیمار شوری موجب کاهش میانگین وزن خشک اندام هوایی، ریشه، ارتفاع گیاه و سطح برگ به‌ترتیب به میزان 67، 72، 45 و 76 درصد نسبت به شاهد گردید. لیکن کاربرد 5/7 میلی‎گرم مس در کیلوگرم خاک میانگین وزن خشک اندام هوایی و سطح برگ را به‌ترتیب 24 و 26 درصد نسبت به شاهد افزایش داد. هم‎چنین اختلاف معنی‎داری بین دو رقم در خصوصیات رشد به‎‎جز شاخص سطح برگ وجود نداشت. افزایش شوری خاک موجب کاهش معنی‎‎دار جذب کل عناصر فسفر، پتاسیم و مس در اندام هوایی و ریشه و افزایش جذب کل سدیم و کلر در اندام هوایی و ریشه گردید. تیمار 5 میلی‎گرم مس در کیلوگرم خاک، باعث افزایش معنی‎دار جذب مس در اندام هوایی گردید. به دلیل این‌که جذب کل عناصر در رقم بادامی به‎طورمعنی‎داری بیشتر از رقم قزوینی بود، می‎توان چنین نتیجه‎گیری نمود که احتمالاً رقم اخیر تحمل بیشتری به محیط‌‎های شور دارد. A greenhouse experiment was conducted to study the effects of soil copper (Cu) and salinity on growth and chemical composition of two pistachio cultivars. A factorial experiment was carried out as a completely randomized design with three replications. Treatments consisted of four Cu levels (0, 2.5, 5, and 7.5 mg Kg-1soil as CuSO4.2H2O), five salinity levels (0, 800, 1600, 2400, and 3200 mg NaCl Kg-1 soil) and two pistachio cultivars (Badami-e-Zarand and Ghazvini). Results showed that salinity significantly decreased growth parameters. Application of 3200 mg NaCl Kg-1 soil decreased shoot and root dry weights, leaf area and stem height by 67, 72, 45 and 76 % respectively. Application of 7.5 mg Cu Kg-1 soil increased shoot dry weight and leaf area by 24 and 26% respectively. Morever, there was no significant difference between growth parameters of two pistachio cultivars, except for leaf area index. Salinity stress significantly decreased shoot and root P, k and Cu total uptake, and increased that of Na and Cl. Application of 5 mg Cu Kg-1 soil significantly increased shoot Cu uptake. Since total uptake of all elements for Badami cultivar was significantly higher than the Ghazvini, it could be concluded that the latter cultivar is probably more resistant to the saline conditions. شوری، پسته، مس، رشد Salinity, Pistachio, Copper, Growth. 199 213 http://jstnar.iut.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-676-2&slc_lang=fa&sid=1 S. Eskandari سمانه اسکندری No V. Mozafari وحید مظفری vmozafary@yahoo.com Yes