fa تأثیر کاربرد کمپوست و ورمی‌کمپوست غنی شده با کود شیمیایی و کود شیمیایی ‌بر برخی شاخص‌های بیولوژیک کیفیت خاک در ریزوسفر ریحان (Ocimum basilicum) عمومی Ggeneral پژوهشي Research شاخص‌های بیولوژیکی به‌علت وابستگی به موجودات زنده خاک از ارکان کیفیت خاک محسوب می‌شوند. به منظور بررسی آثار کاربرد کودهای کمپوست و ورمی‌کمپوست غنی شده با کود شیمیایی و کود شیمیایی بر تغییرات کربن آلی، تنفس میکروبی، بیوماس میکروبی و فعالیت آنزیم اوره‌آز خاک، در ریزوسفر گیاه دارویی ریحان، تحقیقی به‌صورت اسپلیت پلات با بلوک‌های کامل تصادفی و در 3 تکرار در سال 1385 آغاز گردید. فاکتور اصلی در شش سطح کودی، 20 و 40 تن کمپوست غنی شده ، 20 و 40 تن ورمی‌کمپوست غنی شده در هکتار، کود شیمیایی و تیمار شاهد (بدون مصرف کود آلی و شیمیایی) و فاکتور فرعی نیز سال‌های کوددهی (دو (1385و1388)، سه (1385، 1386 و 1388) و چهار سال (1385، 1386، 1387، 1388) در نظر گرفته شد. نتایج نشان داد که کاربرد کمپوست و ورمی‌کمپوست در کلیه سطوح، باعث افزایش میزان کربن آلی خاک، تنفس میکروبی، بیوماس میکروبی و فعالیت آنزیم اوره‌آز نسبت به تیمار شاهد شد (05/0(P<، اما روند افزایش در بین تیمارها مشابه نبود. بیشترین میزان کربن آلی، تنفس میکروبی، بیوماس میکروبی و فعالیت آنزیم اوره‌آز در تیمار 40 تن ورمی‌کمپوست غنی شده با چهار سال مصرف پیاپی مشاهده شد. در سطوح بالای مصرف کمپوست، روند کاهشی در فعالیت آنزیم اوره آز دیده شد. Biological indicators are considered soil quality elements, due to their dependence on soil organisms. In order to investigate The effect of compost and vermicompost enriched by chemical fertilizers and manure on soil organic carbon, microbial respiration, and enzymes activity in basil plant's rhizosphere, a field experiment was conducted as a split-plot design with randomized complete blocks and three replications in 2006. The main plot involved six levels of fertilizer including: 20 and 40 tons of compost enriched, 20 and 40 tons of vermicompost enriched per hectare, chemical fertilizer and control without fertilizer and sub-plot, and period of application (two, three and four years). The results showed that application of compost and vermicompost at all levels increased soil organic carbon (OC) and soil microbial respiration, microbial biomass and urease activity compared to the controls (p<0.05), but increasing trend among the treatments was not similar. The maximum amounts of OC, soil microbial respiration and enzyme activity were observed in 40 tons of vermicompost enriched with chemical fertilizer ha-1 with four years of application. In high levels of compost application, the urease activity was decreased. کود شیمیایی، کودهای آلی، تنفس میکروبی خاک، بیوماس میکروبی، آنزیم اوره‌آز Chemical fertilizers, Organic fertilizers, Soil microbial respiration, Microbial biomass, Urease activity 187 197 http://jstnar.iut.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-1318-2&slc_lang=fa&sid=1 H. Dehghan-Menshadi حمید دهقان منشادی dehghan63m@yahoo.com Yes M. A. Bahmanyar محمدعلی بهمنیار No S. Salek Gilani سروش سالک گیلانی No A. Lakzian امیر لکزیان No