fa ارزیابی کارآیی سه گیاه شورپسند در کاهش سدیم تبادلی (ESP) و آلودگی کادمیمی و سربی خاک عمومی Ggeneral پژوهشي Research آلودگی خاک با فلزات سنگین از جمله کادمیم و سرب از نگرانی‌های جدی به شمار می‌رود. هدف از این مطالعه، ارزیابی کارآیی سه گیاه آتریپلکس (Atriplex verucifera)، سالیکورنیا (Salicornia europaea) و سلمه‌تره (Chenopodium album) در کاهش سدیم تبادلی و آلودگی کادمیم و سرب خاک در دو خاک با ویژگی‌های متفاوت بود. دو نمونه خاک، یکی شور- سدیمی-آهکی (1S) و دیگری آهکی (2S) انتخاب گردید. سپس غلظت‌های مختلف سرب و کادمیم به خاک افزوده شد. خاک‌ها پس از آلوده شدن، نزدیک هفت ماه تحت تیمار تر و خشک شدن قرار گرفتند. سپس بذرهای گیاهان ذکر شده در گلدان‌های حاوی خاک‌های آلوده در تیمارهای فوق و هم‌چنین تیمارهای شاهد (بدون آلودگی سرب یا کادمیم) کشت شدند. پس از طی دوره رشد، عملکرد گیاهان و غلظت سرب، کادمیم و سدیم خاک و گیاه در تیمارهای مختلف اندازه‌گیری شد. نتایج نشان داد که سالیکورنیا بالاترین انباشت کادمیم و سالیکورنیا و آتریپلکس بالاترین انباشت سرب را تحت شرایط نامطلوب خاک‌های شور- سدیمی داشتند. درحالی‌که سلمه‌تره و آتریپلکس بردباری بالایی به کادمیم در خاک معمولی داشتند. هم‌چنین کاشت این گیاهان موجب کاهش چشمگیرESP خاک 1S شد. سالیکورنیا با کمترین کاهش عملکرد نسبی، بردبارترین گیاه نسبت به شوری و آلودگی سرب و کادمیم در بین گیاهان مورد مطالعه شناخته شد. شناسایی عوامل پیچیده گیاهی و خاکی (شوری- سدیمی و غلظت فلز در خاک) تأثیرگذار بر کنترل غلظت فلز در این گیاهان، به طراحی فناوری گیاه‌پالایی در مناطق خشک و متأثر از نمک کمک خواهد کرد. Soil contamination with heavy metals, including Cd and Pb, is of serious concern. The aim of this study was to investigate the efficiency of Atriplex verucifera, Salicornia europaea and Chenopodium album for simultaneous remediation of soil exchangeable sodium percentage and Cd and Pb contamination in two soils with different properties. Two soils, including a saline-sodic-calcareous (S1) and calcareous (S2) soil, were selected. Different concentrations of Pb and Cd were then added to the soils. The contaminated soils were incubated under a wetting-drying cycle for nearly seven months. The plants, seeds were grown in pots containing different treatments of polluted soils and in control treatment (no Cd and Pb contaminations). The plant yields and concentrations of Pb, Cd and Na in the soil and plant samples were measured. A considerable accumulation of soil Cd by Salicornia and Pb accumulation by Atriplex and Salicornia was observed under unsuitable conditions of the saline-sodic soil, whereas Atriplex and Chenopodium had high capability for Cd in the soil S2. Also these plants caused the reduction of ESP in soil S1. The results revealed that these plants could be used for remediation of Pb and Cd contaminated soils. In this study, Salicornia with lower rate of yield reduction had the highest tolerance to Cd-stress. Understanding the complex plant and soil (salinity-sodicity and soil metal concentration) factors controlling the metals concentrations in the plants will help to design phytoextraction technology for arid, salt-affected regions. آتریپلکس، سالیکورنیا، سرب (Pb)، سلمه‌تره، کادمیم (Cd)، گیاهان شورپسند Atriplex, Salicornia, Lead (Pb), Chenopodium Album, Cadmium (Cd), halophyte plants 131 143 http://jstnar.iut.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-604-6&slc_lang=fa&sid=1 R. Hamzenejad Taghlidabad رقیه حمزه‌نژاد تقلیدآباد No H. Khodaverdiloo حبیب خداوردی‌لو h.khodaverdiloo@urmia.ac.ir Yes S. Rezapour سالار رضاپور No SH. Manafi شهرام منافی No