fa بررسی رابطه دبی- فشار و دبی- دما در قطره‌چکان‌های تنظیم‌کننده فشار رایج در کشور عمومی Ggeneral پژوهشي Research بخشی از طراحی سیستم آبیاری قطره‌ای را بررسی خصوصیات قطره‌چکان‌ها، عوامل مؤثر بر جریان آب در آنها و در نهایت انتخاب مناسب‌ترین نوع قطره‌چکان تشکیل می‌دهد. بدین منظور در این تحقیق، 9 نوع قطره‌چکان تنظیم‌کننده فشار با کدهای A، B، C، D، E، F، G، M و N بر مدل فیزیکی آبیاری قطره‌ای ساخته شده در آزمایشگاه مورد آزمون قرار گرفت و اثر 4 دمای مختلف آب شامل 13، 23، 33 و 43 درجه سانتی‌گراد با فشارهای متفاوت در محدوده صفر تا 2/1 برابر فشار حداکثر، بر قطره‌چکان‌ها بررسی شد. آزمایش‌ها براساس استاندارد ISO 9261 و استاندارد IRISI 6775مؤسسه استاندارد و تحقیقات صنعتی ایران انجام شد. نتایج این تحقیق نشان داد که در تمامی دماهای ذکر شده هیچ قطره‌چکانی در معادله دبی- فشار، توان بیشتر از 2/0 نداشت و همگی از نوع قطره‌چکان‌های تنظیم‌کننده فشار بودند. هم‌چنین جز دو نمونه A و G که به لحاظ انعطاف‌پذیری فشار، در درجه خوب بودند، سایر قطره‌چکان‌ها از انعطاف‌پذیری خیلی خوب برخوردار بودند. اثر دما فقط روی دبی قطره‌چکان‌های F، M و N در سطح اطمینان 95 درصد معنی‌دار بوده، به‌طوری‌که قطره‌چکان F کمترین حساسیت و قطره‌چکان N بیشترین حساسیت را از خود نشان داده است و با افزایش دما میزان دبی قطره‌چکان‌های مذکور افزایش یافته بود. One of the most important issues in trickle irrigation design is investigating the emitter's characteristics, the effect of factors on flow rate, and finally appropriate emitter selection. Therefore, in this study nine types of pressure compensating emitters with codes of A, B, C, D, E, F, G, M and N, made based on trickle irrigation physical model were tested and the effects of four different water temperatures (13, 23, 33 and 43°C) with different pressure ranges (between zero and 1.2 times more than the maximum pressure) on the emitters were evaluated. All experiments were carried out based on ISO 9261 standard and IRISI 6775 standard of the Institute of Standards & Industrial Research of Iran. The obtained results at all the tested temperatures, no emitter has x more than 0.2 and all emitters were pressure compensating types. The effect of temperature on the flow rates of models F, M and N was significant at 95% confidence level. Increase in temperature showed an increase in the flow rates of the above mentioned models. آبیاری قطره‌ای، راندمان آبیاری، قطره‌چکان کنترل‌کننده فشار Trickle irrigation, Irrigation efficiency, Pressure compensating emitters. 147 156 http://jstnar.iut.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-1338-2&slc_lang=fa&sid=1 E. Maroufpoor عیسی معروف پور isamarofpoor@yahoo.com Yes M. Parvini مریم پروینی mary2007_parvini@yahoo.com No