fa بررسی روند مقادیر حدی جریان (جریان حداقل و سیل) در حوضه آبخیز سد سفید رود عمومی Ggeneral پژوهشي Research این مطالعه به بررسی روند متغیرهای اقلیمی و تأثیر احتمالی آنها بر تغییرپذیری منابع آبی می‌پردازد. برای این منظور آزمون‌های ناپارامتریک من- کندال و اسپیرمن جهت بررسی روند بارش سالانه، بارش حداکثر 24 ساعته، سیل و جریان حداقل مربوط به 23 ایستگاه منتخب هیدرومتری و 18 ایستگاه سینوپتیک واقع در حوضه سد سفیدرود به کار گرفته شدند. نتایج نشان داد که روند مجموع بارش سالانه و بارش حداکثر 24 ساعته در تعداد کمی از ایستگاه‌ها معنی‌دار است در‌حالی‌که در مورد جریان‌های حداقل و سیل این تعداد بالاتر است. با استفاده از آزمون توالی من- کندال (SQMK ) نیز نقطه شروع روند پارامترهای اقلیمی، از جمله مجموع بارش سالانه مربوط به سال‌های 1965-1970، و نقطه شروع روند متغیرهای هیدرولوژیک، از جمله سیلاب مربوط به دهه 1970 – 1980، مشخص شد. نتایج نشان می‌دهد تغییر‌پذیری پارامترهای اقلیمی احتمالاً متأثر از تغییرات اقلیمی است. از طرف دیگر تغییر کاربری اراضی ممکن است یکی از عوامل مؤثر بر روند کاهشی جریان‌های حدی در دهه‌های گذشته باشد. بنابراین می‌توان گفت تغییرات اقلیمی و فعالیت‌های بشر باعث روند کاهشی متغیرهای هیدرولوژیک می‌باشند. This study performs trend analysis of hydroclimatic varibles and their possible effects on the water resources variability. Nonparametric Mann-Kendall and spearman tests were used to investigate trend analysis of mean annual and 24-hr maximum rainfall, flood and low flow parameters of 23 hydrometery and 18 synoptic stations in Sefid-Roud basin. The results showed that mean annual and 24-hr rainfall parameters are decreasing in few stations while most of stations representing negative trend for low flow and flood time series. Applying Sequential Mann-Kendall test revelad that this negative trend is started from 1965 to 1970 for rainfall parameters and from 1970 to1980 for flow (low flow and flood) parameters. Results show that climate change has probability affected variability of climatic variables, while changing of land use may have aslo affeteced extreme flow trends during recent decads. Therefor it can be noted that combination of climate chanege effects and human activities on water recources have affected the negative trend of hydroclimatics variables. تحلیل روند، پارامترهای هیدرولوژیک، تغییرات اقلیمی، آزمون من- کندال، حوضه سد سفید رود Trend analysis, Hydroclimatic parameters, Climate change, Mann-Kendall test, Sefid-Roud basin. 215 230 http://jstnar.iut.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-509-6&slc_lang=fa&sid=1 S. Dodangeh اسماعیل دودانگه No S. Soltani سعید سلطانی ssoltani@cc.iut.ac.ir Yes A. Sarhadi علی سرحدی No