fa تغییرپذیری شاخص‌های کیفی خاک در ارتباط با میکروتوپوگرافی حادث شده از ریشه‌کن شدن درختان جنگلی عمومی Ggeneral پژوهشي Research ریشه‌کن شدن درختان و ایجاد میکروتوپوگرافی‌های پیت و ماند باعث ایجاد شرایط ناهمگن و غیریکنواخت در اکوسیستم خاکی می‌شوند. با توجه به این‌که اکوسیستم جنگلی هیرکانی ایران، اکوسیسستمی کوهستانی محسوب شده و دارای درختانی مسن با قطرهای بالا است بنابراین تصور بر آن‌ است که درختان ریشه‌کن شده در چنین اکوسیستمی به تعداد زیاد قابل ملاحظه باشد. لذا هدف از انجام تحقیق حاضر، مطالعه و بررسی میزان تغییرپذیری برخی مشخصه‌های فیزیکی و شیمیایی خاک در محل درختان ریشه‌کن شده و موقعیت میکروسایت‌های پیت و ماند است. به همین منظور، مساحت 20 هکتار از جنگل آموزشی- پژوهشی دانشگاه تربیت مدرس واقع در استان مازندران پیمایش شده و تعداد 34 درخت ریشه‌کن شده از گونه‌های درختی مختلف شناسایی شد. نمونه‌های خاک از پنج میکروسایت بالای ماند، دیواره ماند، دیواره پیت، ته پیت و زیر تاج پوشش بسته (سطح جنگل) به کمک استوانه‌ای مدور با سطح مقطع 81 سانتی‌متر‌مربع و از سه عمق 15 - 0، 30 - 15 و 45 - 30 سانتی‌متری گرفته شد. رطوبت، اسیدیته، ماده آلی، نیتروژن و نسبت کربن به نیتروژن خاک در محیط آزمایشگاه اندازه‌گیری گردید. نتایج آماری صورت گرفته نشان داد که بیشترین مقادیر رطوبت، ماده آلی و نیتروژن به ته پیت، اسیدیته به دیواره و بالای ماند، نسبت کربن به نیتروژن به دیواره ماند اختصاص داشته است. اسیدیته خاک تفاوت آماری معنی‌داری را در بین عمق‌های مختلف خاک نشان نداده است. نتایج این بررسی می‌تواند در ارزیابی خاک‌های جنگلی و مدیریت جنگل به‌کار گرفته شود. Uprooting trees and pit – mound micro topographies are due to creation of heterogeneity condition in soil ecosystem. Pay attention to mountainous condition of hyrcanian forests in Iran and presence of trees with high diameters (old trees), therefore, it is imagined that many of trees are prone to uprooting. Thus, the aim of this research is studying variability some of soil physico - chemical characters in uprooted trees location and pit – mound position. For this purpose, twenty hectare areas of Tarbiat Modares University Experimental Forest Station studied that is located in Mazandaran province, northern Iran. Numbers of thirty four uprooted trees were found. Five microsites were distinguished including mound top, mound wall, pit bottom, pit wall and closed canopy. Soil samples were taken at 0 - 15, 15 - 30 and 30 - 45cm depths from all microsites using core soil sampler (81cm2 cross section). Soil acidity, water content, organic matter, total nitrogen and carbon to nitrogen ratio measured in the laboratory. A statistical result is indicating that the most water content, organic matter and nitrogen devoted in pit bottom. Mound top and wall included maximum of acidity. The most value of carbon to nitrogen ratio found in mound wall, as well. Soil acidity showed no significantly differences among different depths. The results of this research can be considered in forest soils survey and forest management. پیت و ماند، بادافتادگی، رطوبت، اسیدیته، ماده آلی، نسبت کربن به نیتروژن Pit and mound, Windthrow, Moisture, Acidity, Organic matter, Carbon to nitrogen ratio. 271 283 http://jstnar.iut.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-1016-2&slc_lang=fa&sid=1 Y. Kooch یحیی کوچ yahya.kooch@yahoo.com Yes S. M. Hosseini سید محسن حسینی No J. Mohammadi جهانگرد محمدی No S. M. Hojjati سید محمد حجتی No