fa مقایسه میکرومرفولوژی و کانی‎شناسی رسی خاک‎های قدیمی و عهد حاضر در منطقه جیرفت عمومی Ggeneral پژوهشي Research خاک‎های قدیمی اطلاعات با ارزشی را در ارتباط با شرایط اقلیمی گذشته منطقه در اختیار قرار می‌دهند. این خاک‎ها در ایران مرکزی گسترش قابل توجهی دارند. بررسی‎های میکرومرفولوژی و کانی‎شناسی رسی از جمله روش‌های مفید در شناسایی و تفسیر این خاک‎ها در راستای اقلیم‎شناسی گذشته می‎باشد. پژوهش حاضر به منظور مقایسه میکرومرفولوژی و کانی‎شناسی رسی خاک‎های قدیمی و عهد حاضر در منطقه جیرفت انجام گرفت. پس از مطالعات صحرایی تعداد چهار خاکرخ (که روی سطوح مختلف ژئومرفیک شامل سطح پایدار پدیمنت پوشیده، سطح پایدار و ناپایدار حد واسط پدیمنت و دشت آبرفتی، و سطح پایدار دشت آبرفتی قرار گرفته بودند)، نمونه‎برداری شده و آزمایش‎های فیزیکی و شیمیایی، میکرومرفولوژی و کانی‎شناسی رسی روی آنها انجام گرفت. نتایج میکرومرفولوژیکی حاکی از وجود پوشش‎های رس در افق‌های آرجیلیک خاک‎های قدیمی بودند. از سوی دیگر، پوشش‌های رس موجود در خاک‎های عهد حاضر، تنها در افق‌های ناتریک مشاهده گردید که به وجود مقادیر بالای سدیم در این خاک‎ها نسبت داده شد. به‌علاوه، کانی‎های رسی اسمکتیت، پالیگورسکیت، ایلیت، کلریت و کائولینیت در خاک‎های قدیمی تشخیص داده شدند؛ حال آن‌که در خاک‎های عهد حاضر، کانی‎ کلریت مشاهده نگردید. وجود کانی پالیگورسکیت در خاک‌های مورد مطالعه به پایداری سطح ژئومرفیک بستگی داشت. نتایج تحقیق حاضر، وجود اقلیمی با رطوبت بیش‌تر از زمان کنونی را در زمان تشکیل خاک‎های قدیمی منطقه جیرفت به اثبات رساند. Paleosols provide invaluable data on paleoclimatic conditions of the area. These soils widely exist in central Iran. Micromorphology and clay mineralogy are among valuable techniques which are useful for interpretation and identification of these soils. The present research was performed to compare the micromorphology and clay mineralogy of paleosols and modern soils of Jiroft area. After field studies, 4 pedons (located on different geomorphic surfaces including stable mantled pediment, stable and unstable transitional surfaces of pediment and alluvial plain, and stable surface of alluvial plain) were sampled for physicochemical, micromorphological, and clay mineralogical analyses. Clay coatings in argillic horizons of paleosols were found during micromorphology observations. On the other hand, clay coatings in present soils were only found in natric horizons, which were attributed to high amounts of Na in these soils. Moreover, smectite, palygorskite, illite, chlorite, and kaolinite clay minerals were recognized in paleosols, but chlorite was not detected in modern soils. The presence of palygorskite in the soils under study was related to the stability of geomorphic surface. Results of the present research showed that a more humid climate was present at the time of paleosols formation. کانی‌شناسی رس، میکرومرفولوژی، خاک‎های قدیمی، اقلیم گذشته، جیرفت Clay mineralogy, Micromorphology, Paleosols, Paleoclimate, Jiroft. 173 185 http://jstnar.iut.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-1055-3&slc_lang=fa&sid=1 S. Sanjari صالح سنجری No M. H. Farpoor محمد‎هادی فرپور farpoor@mail.uk.ac.ir Yes I. Esfandiarpour Borujeni عیسی اسفندیار‎پور بروجنی No M. K. Eghbal مصطفی کریمیان اقبال No