fa پیامد مایه‌زنی خاک با ریزجانداران بردبار به فلزهای سنگین بر رشد گیاه و جذب سرب و کادمیم در سه گیاه مرتعی عمومی Ggeneral پژوهشي Research همزیستی‌های ریشه گیاهان و ریزجانداران خاک بویژه قارچ ریشه‌های آربسکولار‌(AM) و باکتری‌های افزاینده رشد گیاه (PGPR) بخشی اساسی و کارآمد از سامانه ریشه گیاهان است. این همزیستی‌ها نقش اساسی در کارآیی ریشه در جذب و بهبود رشد گیاه در مکان‌های شدیداً تخریب شده مانند مکان‌های آلوده به فلزهای سنگین دارند. هدف از این پژوهش، بررسی تأثیر مایه‌زنی خاک با میکروب‌های بردبار به فلزهای سنگین بر زیست‌فراهمی سرب و کادمیم در خاک، رشد گیاه و جذب فلز به‌وسیله گیاهان ارزن (Pennisetum glaucum)، بیدگیاه (Triticum repens) و یونجه وحشی (Medicago sativa) بود. یک نمونه خاک با غلظت‌های مختلف کادمیم یا سرب آلوده شد (خاک 1). هم‌چنین، برای تهیه مایه مایه‌زنی دارای سویه‌های بومی مناطق آلوده، از خاک کشتزارهای یونجه پیرامون معادن سرب و روی زنجان نمونه‌برداری (خاک 2) و با نسبت وزنی یک به پنج به خاک 1 افزوده شد. گیاهان ارزن، بیدگیاه و یونجه‌ وحشی در گلدان‌ و در شرایط گلخانه کشت شدند. در پایان فصل رشد، کارکرد ماده خشک بخش هوایی و غلظت سرب و کادمیوم در گیاه و خاک اندازه‌‌گیری شد. یافته‌ها نشان داد که عملکرد نسبی گیاهان و غلظت سرب در گیاهان در شرایط عدم مایه‌زنی میکروبی، بیشتر از تیمارهای مشابه در شرایط مایه‌زنی میکروبی بود. با این حال، غلظت کادمیم در گیاهان در شرایط مایه‌زنی میکروبی، بیشتر بود. بیدگیاه بالاترین اندوزش کادمیم و سرب را در میان گیاهان بررسی شده داشت. Arbuscular mycorrhizae (AM) and Plant Growth Promoting Rhizobacteria (PGPR) associations are integral and functioning parts of plant roots. These associations have a basic role in root uptake efficiency as well as improvement of plant growth in degraded environments including heavy metals contaminated soils. This study was conducted to evaluate the effects of heavy metal-resistant soil microbe's inoculation on bio-availability of Pb and Cd in soil, plant growth as well as metal uptake by Millet (Pennisetum glaucum), Couch grass (Triticum repens) and wild alfalfa (Medicago sativa). A soil sample was treated by different levels of Pb and Cd (soil 1). Native microbial inoculums were obtained from alfalfa rhizosphere soils adjacent to Pb and Cd mines in Zanjan region (soil 2), then added with weight ratio of 1:5 (w/w) to soil 1. Host plants including millet, couch grass, and alfalfa were grown in pots and kept in greenhouse conditions. At the end of growing period, shoot dry matter and Pb and Cd concentrations in plant and soil were measured. Results indicated that plants yield and Pb uptake were significantly higher in non-inoculated treatments (p ≤ 0.05). However, Cd uptake by plants was greater in inoculated treatments (p ≤ 0.05). Couch grass showed the most accumulation potential of Cd and Pb among the studied plants. باکتری‌های افزاینده رشد گیاه (PGPR)، گیاه ‌بهسازی، قارچ‌ریشه‌ها، سرب، کادمیوم Plant growth promoting rhizobacteria, Phytoremediation, Mycorrhizal fungi, Cadmium, Lead. 187 197 http://jstnar.iut.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-604-5&slc_lang=fa&sid=1 M. Rahmanian محمد رحمانیان No H. Khodaverdiloo حبیب خداوردی‌لو h.khodaverdiloo@urmia.ac.ir Yes M. H. Rasouli Sadaghiani میرحسن رسولی صدقیانی No Y. Rezaie. Danesh یونس رضایی‌دانش No M. Barin محسن برین No