fa برآورد هیدروگراف واحد مصنوعی با استفاده از تحلیل منطقه‌ای سیلاب و پارامترهای ژئومورفولوژیکی (مطالعه موردی: حوضه‌های آبخیز مارنج و کانی‌سواران، کردستان) عمومی Ggeneral پژوهشي Research برآورد هیدروگراف سیل، اولین و مهم‌ترین قدم در طراحی و اجرای طرح‌های هیدرولوژیکی و هیدرولیکی از جمله در طرح‌های مهار سیلاب به شمار می‌آید. در حوضه‌های فاقد ایستگاه‌ هیدرومتری برآورد هیدروگراف واحد بر مبنای خصوصیات ژئومورفولوژیکی حوضه‌ها صورت می‌گیرد. هدف از پژوهش حاضر برآورد هیدروگراف واحد مصنوعی با استفاده از تحلیل منطقه‌ای سیلاب و پارامترهای ژئومورفولوژیکی در دو حوضه آبخیز کانی‌سواران و مارنج در جنوب شرقی شهرستان سنندج، می‌باشد. هیدروگراف 1 و 2 ساعته با استفاده از داده‌های دبی حداکثر سیل در ایستگاه هیدرومتری بر مبنای تحلیل منطقه‌ای سیلاب تهیه گردیدند. داده‌های زمانی دبی سیلاب برآوردی و مشاهده‌ای بر‌اساس ضریب ناش- ساتکلیف و ابعاد هیدروگراف واحد مصنوعی براساس خطاهای مطلق و بایاس مورد ارزیابی و صحت‌سنجی قرار گرفتند. نتایج نشان دادند که مدل‌های رگرسیونی چند جمله‌ای دارای بیشترین ضریب تبیین برای محاسبه پارامترهای هیدروگراف واحد مصنوعی بوده‌اند. آزمون‌های صحت‌سنجی نشان دادند که داده‌های برآوردی دبی‌های سیلاب با ضریب ناش- ساتکلیف؛ 988/0 برای هیدروگراف 1 ساعته و 933/0 برای هیدروگراف 2 ساعته از دقت بسیار بالایی برخوردارند. هم‌چنین، مقدار خطای مطلق 1294/0 برای هیدروگراف واحد 1 ساعته و 197/1 برای هیدروگراف واحد 2 ساعته و مقدار خطای با‌یاس نزدیک به صفر در هر دو هیدروگراف واحد، نشان داد که این مدل‌ها کارایی خوبی در تهیه هیدروگراف‌های 1 و 2 ساعته دارند. بنابراین می‌توان از چنین روشی برای حوضه‌های آبخیز با شرایط ژئوهیدرولوژیکی مشابه با حوضه‌های مورد مطالعه که فاقد ایستگاه‌های هیدرومتری باشند، استفاده نمود. Estimation of flood hydrograph is of necessities in hydrological studies such as flood mitigation projects. This estimation in un-gauged watersheds is usually taken place using geomorphological characteristics of watersheds. The objective of this research is to estimate synthetic unit hydrograph using regional flood frequency analysis and geomorphological parameters of watersheds. 1-hour and 2-hour hydrographs of two watersheds, Kanisavaran and Maranj Watersheds, were generated using maximum discharge data based on regional flood frequency analysis. Estimated hydrographs were compared with observed data and the efficiency of the model was evaluated using Nash-Sutcliffe coefficient, absolute and bias errors. The results showed that multiple regression models give more acceptable results among others for the computation of synthetic unit hydrograph (higher coefficient of determination). The Nash-Sutcliffe coefficient was 0.98 for 1-hour hydrograph while it was 0.93 for the 2-hour hydrograph. The absolute error in 1-hour hydrograph and 2-hour hydrograph was 0.13 and 1.2, respectively. The bias error was close to zero for both hydrographs, indicating that the proposed model is efficient. The model may be used for estimation of synthetic unit hydrograph in similar un-gauged watersheds. هیدروگراف واحد، پارامترهای ژئومورفولوژیکی، حوضه آبخیز کانی سواران، حوضه آبخیز مارنج، کردستان ‌Regional flood frequency analysis; Synthetic unit hydrograph; Geomorphological parameters; Kanisavaran watersheds; Marenj Watershed 231 240 http://jstnar.iut.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-387-1&slc_lang=fa&sid=1 A. Shirzadi عطاا... شیرزادی a.shirzadi@uok.ac.ir Yes K. Chapi کامران چپی No P. Fathi پرویز فتحی No