fa اثر سویه‌های بومی ازتوباکتر کروکوکوم بر رشد، جذب نیتروژن و فسفر گیاه گندم در شرایط گلخانه‌ای عمومی Ggeneral پژوهشي Research ازتوباکتر کروکوکوم با داشتن توان تثبیت نیتروژن و برخی خصوصیات محرک رشد گیاه می‌تواند تغذیه معدنی گیاهان را بهبود بخشد. چهارده سویه ازتوباکتر کروکوکوم از ریزوسفرگندم در مزارع مختلف اطراف تبریز جداسازی شدند.در یک آزمایش گلدانی با گیاه گندم بهاره رقم فلات در قالب طرح کاملاً تصادفی با 16 تیمار شامل تلقیح با 14 سویه باکتریائی، شاهد مثبت (دریافت نیتروژن کودی و بدون باکتری) و شاهد منفی (بدون کود نیتروژنه و بدون باکتری) با چهار تکرار مورد مطالعه قرارگرفتند. شاخص‌های رشد گیاه و غلظت نیتروژن و فسفر ریشه و بخش هوایی گیاه در زمان برداشت اندازه‌گیری شدند. نتایج نشان داد که تلقیح با سویه‌های ازتوباکتر وزن خشک محصول (سنبله گندم)، وزن خشک کل بخش هوایی(محصول به‌علاوه بخش هوایی) و وزن خشک ریشه‌ها را به‌طور معنی‌دار افزایش داد. در مقایسه با شاهدهای مثبت و منفی، تلقیح باکتری اثر معنی‌داری بر افزایش غلظت و مقدار N و P بخش هوایی، غلظت و مقدار N ریشه‌ها، مقدار P ریشه‌ها و انتقال آنها از ریشه به بخش هوایی گندم گذاشت. در‌حالی‌که اثر تلقیح بر غلظت فسفر ریشه‌ها معنی‌دار نشد. هم‌چنین سویه‌های 1 و 48 که در شرایط درون شیشه‌ای از توان حل‌کنندگی فسفات و فعالیت فسفاتاز قلیایی بالایی نسبت به سایر سویه‌ها برخوردار بودند بیشترین اثر بر افزایش غلظت و مقدار P بخش هوایی و انتقال آن از ریشه به بخش هوایی را داشتند Azotobacter chroococcum can improve mineral nutrition of plants through N2 fixation and plant growth promoting capabilities. Fourteen strains of A. chroococcum were isolated from rhizosphere of wheat plants grown in different field conditions around Tabriz, northwest of Iran. In a pot culture experiment with sterile soil, wheat plants (Triticum aestivum cv. Falat) were inoculated with 14 bacterial strains. Positive control received nitrogen fertilizer without bacterial inoculation and the negative control was left un-inoculated and without N- fertilizer. Totally, 16 trearments with four replications were arranged in a completely randomized design. The plant growth indices and N and P concentrations of shoot and root were determined at the harvest time. Results showed that the inoculation with Azotobacter strains caused a significant increase in shoot and root dry weights. Bacterial inoculation significantly enhanced the concentration and content of N in shoot and root. Phosphorus content was only enhanced (p<0.05) in the root. Translocations of N and P from root to shoot were markedly increased in bacterial treatments compared to the positive and negative controls. Moreover, strains 1 and 48 which showed relatively higher phosphate solubilizing capability and phosphatase activity in in-vitro assay also brought about higher P content and concentration in shoot and its translocation from root to shoot. ازتوباکتر کروکوکوم، تثبیت بیولوژیک نیتروژن، گندم، فسفر، انتقال عناصر Azotobacter chroococcum, Biological nitrogen fixation, Wheat, Phosphorus, Nutrient translocation. 159 171 http://jstnar.iut.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-33-1&slc_lang=fa&sid=1 L. Rahimi لقمان رحیمی rahimiloghman@yahoo.com Yes N. Aliasgharzad ناصر علی اصغرزاد No SH. Oustan شاهین اوستان No