fa تحلیل حساسیت پارامترهای مدل SWAT در حوزه آبخیز چهل‌چای استان گلستان عمومی Ggeneral پژوهشي Research در واسنجی مدل‌های هیدرولوژیک توزیعی، اصلاح و تغییر مکرر پارامترها یک مسئله شناخته شده و همیشگی است. بنابراین استفاده از روش‌هایی برای تحلیل حساسیت و کاهش تعداد پارامترها برای واسنجی مدل ضرورت دارد. این مقاله استفاده از یک روش تحلیل حساسیت که در آن برای هر یک از پارامترها نسبت حساسیت و همچنین نمودار ارتباط پارامتر با نتایج شبیه‌سازی ارائه می‌شود را شرح می‌دهد. در این بررسی مجموع رواناب خروجی، به همراه چهار بخش مهم بیلان آب شامل رواناب سطحی، جریان جانبی، آب زیرزمینی و تبخیر و تعرق به عنوان تابع هدف انتخاب و حساسیت هر پارامتر بر آنها بررسی شده است. مدل SWAT یک مدل در مقیاس آبخیز‌های رودخانه‌ای بوده و می‌توان اثر اقدامات مختلف مدیریتی بر فرآیندهای مختلف هیدرلوژیک از قبیل رواناب، فرسایش و رسوب و زه‌آب اراضی کشاورزی را شبیه‌سازی کرد. یک شاخص حساسیت نسبی برای رتبه‌بندی حساسیت پارامترها مورد استفاده قرار گرفت. بر اساس نتایج، پارامترهای فاکتور جبران تبخیر در لایه‌های خاک (ESCO)، CN، هدایت هیدرولیکی اشباع خاک (SOL-K)، و چگالی توده خاک (SOL-BD) حساس‌ترین پارامترها بودند. این پارامترها در بسیاری از مطالعات صورت گرفته در سطح جهان نیز به عنوان حساس‌ترین پارامترها معرفی شده‌اند. Over-parameterization is a well-known and often described problem in hydrological models, especially in distributed models. Therefore, using special methods to reduce the number of parameters via sensitivity analysis is important to achieve efficiency. This paper describes a sensitivity analysis strategy that graphically assigns for each parameter a relative sensitivity index and relationship of the parameter and the outputs of the model. The method is illustrated with an application of SWAT model in the Chehelchai catchment, Golestan province. In this study, total water yield, along with four major parts of water budget including surface runoff, lateral flow, groundwater and evapotranspiration was selected as objective function. SWAT is a river basin model that can be used to predict the impact of land management practices on water, sediment and agricultural chemical yield in watersheds. A relative sensitivity index was used for ranking the sensitivity of parameters. The results showed that soil evaporation compensation facto (ESCO), CN, soil available water capacity (SOL-AWC), deep aquifer percolation fraction (RCHRG-DP) and soil bulk density (SOL-BD) have the most influence on river flow. These parameters are generally stated as the most sensitive parameters of SWAT model in most of the same researches worldwide تحلیل حساسیت, مدل SWAT, حساسیت نسبی , آبخیز چهل‌چای Sensitivity analysis, SWAT, Relative sensitivity, Chehelchai. 279 287 http://jstnar.iut.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-2107-1&slc_lang=fa&sid=1 H. Akbari Mejdar حسین اکبری مجدر Akbary87@gmail.com Yes A. Bahremand عبدالرضا بهره مند Abdolreza.Bahremand@yahoo.com No A. Najafinejad علی نجفی نژاد najafinejad@gmail.com No V. Sheikh واحد بردی شیخ v.sheikh@yahoo.com No