fa بررسی تغییرات کوتاه مدت ویژگی‌های فیزیکی و هیدرولیکی خاک‌های ترک‌دار شالیزاری با افزودن کاه و کلش برنج و زئولیت عمومی Ggeneral پژوهشي Research مدیریت آب در خاک‌های ترک‌دار شالیزاری، یک مسئله مهم در کشت برنج است. به منظور بررسی اثر مواد آلی و زئولیت و اثر متقابلشان بر وضعیت فیزیکی و رطوبتی خاک‌های شالیزاری، فاکتور ماده آلی (کاه و کلش برنج) در چهار سطح (صفر، 5/0، 1 و 5/1 درصد)، فاکتور زئولیت در چهار سطح (صفر،8، 16 و 24 تن در هکتار)، هم‌چنین مراحل رطوبتی خاک در 5 سطح در سه تکرار به صورت فاکتوریل بر پایه طرح بلوک‌های کامل تصادفی در موسسه تحقیقات برنج کشور مورد بررسی قرار گرفت. میزان رطوبت، وزن مخصوص ظاهری، فاصله گرفتن خاک از جدار ظرف در یک دوره 4 ماهه اندازه‌گیری شدند. نتایج به‌دست آمده نشان داد که اثر متقابل مواد آلی و زئولیت بر درصد رطوبت وزنی در سطح آماری یک درصد معنی‌دار شد. افزودن بقایای گیاهی سبب کاهش وزن مخصوص ظاهری نسبت به تیمار شاهد شد. هم‌چنین روابط حاکم بین درصد رطوبت وزنی و وزن مخصوص ظاهری از هم‌بستگی بالایی برخوردار است. وزن مخصوص ظاهری در تیمار شاهد و 5/1% بقایای گیاهی به ترتیب در محدوده ((7/1-75/0) و(3/1-7/0)گرم بر سانتی‌متر مکعب) تغییر کرد. نتایج نشان می‌دهد زئولیت نمی‌تواند مانند بقایای گیاهی در کاهش پارامترهای ترک خاک مؤثر باشد، هر چند سبب حفظ بیشتر رطوبت خاک شد. Water management in cracked paddy soils is an important issue in rice cultivation. In order to study organic matter and zeolite effect and their interaction on moisture conditions and hydraulic and physical properties of paddy soils, the organic matter (rice straw) at four levels (0, 8, 16 and 24 tons per hectare), zeolite at four levels (0, 0.5, 1 and 1.5 percent ), and also moisture stages of soil at 5 levels were selected. This experiment was conducted in Rice Research Institute of Iran. Randomized Complete Block Design (RCBD) was used to study the effect of treatments on different subjects. The amount of moisture, bulk density and the distance of soil from the wall of container were measured in a 4-month period. The obtained results showed that the interaction effects of organic matter and zeolite on soil moisture content were statistically significant at one percentage level. Addition of plant residues caused an increase in soil moisture weight and reduction in bulk density compared to the control treatment. It was also found that soil moisture content and bulk density were highly correlated. Bulk density of control treatment ranged from 0.75 to1.7 gr/cm3, while with addition of 1.5 % crop residue the bulk density ranged from 0.7 to 1.3gr/cm3. Overall results show that crop residues are effective in reduction of crack parameters of soil , but zeolite cannot be effective although it causes more maintenance of soil moisture. زئولیت، بقایای گیاهی، ترک، خاک شالیزاری Zeolite, Plant residues, Crack, Paddy soil. 11 23 http://jstnar.iut.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-1327-1&slc_lang=fa&sid=1 M. Alizadeh مریم علیزاده malizadeh87@gmail.com Yes F. Mirzaii فرهاد میرزایی fmirzaei@ut.ac.ir No Tehran University دانشگاه تهران T. Sohrabi تیمور سهرابی tmsohrabi@yahoo.com No Tehran University دانشگاه تهران M. Kkavosi مسعود کاووسی masoud_kavoosi2@yahoo.com No Rice Research Institute موسسه تحقیقات برنج کشور M. R Yazdani محمدرضا یزدانی smryazdany@yahoo.ca No Rice Research Institute موسسه تحقیقات برنج کشور