fa اثر تغییر کاربری اراضی بر ویژگی‌های فیزیکی و شیمیایی خاک (مطالعه موردی اراضی پخش سیلاب قوشه و زمین‌های زراعی مجاورآن واقع در استان سمنان) عمومی Ggeneral پژوهشي Research تغییر غیر علمی کاربری اراضی و اعمال خاک‌ورزی تأثیر زیادی بر ویژگی‌های فیزیکی و شیمیایی خاک دارد. در این پژوهش به بررسی اثرات تبدیل اراضی بکر به زمین‌های کشاورزی پرداخته شده است. برای این امر ویژگی‌های فیزیکی و شیمیایی خاک مانند نفوذپذیری، ظرفیت تبادل کاتیونی، هدایت الکتریکی، اسیدیته، جرم مخصوص ظاهری، تخلخل، میزان سدیم، پتاسیم و مجموع کلسیم و منیزیم، درصد ماده آلی، نسبت جذب سدیم (SAR) و درصد آهک مورد آزمایش و مقایسه قرار گرفت. بدین منظور از 50 نقطه از زمین‌های کشاورزی و 50 نقطه از زمین‌های بکر نمونه‌برداری انجام گرفت. پس از انجام آزمایشات مربوطه نتایج حاصل مورد تجزیه و تحلیل آماری قرار گرفت. نتایج به دست آمده نشان داد که تغییر کاربری اراضی بکر مورد مطالعه به اراضی کشاورزی تغییرات معنی‌داری را در میزان ماده آلی خاک و اسیدیته ایجاد نکرده است در حالی که هدایت الکتریکی خاک در اثر این تغییر کاربری به طرز قابل توجهی افزایش یافته است. به جز پارامترهای اسیدیته، SAR، درصد ماده آلی و درصد آهک خاک، سایر پارامترها در اثر این تغییر کاربری دچار افت کیفی قابل توجهی شده‌اند. ضرایب هم‌بستگی مؤثرترین فاکتورها بر تغییرات هر یک از پارامترها نیز مورد مطالعه قرار گرفته است. بر اساس نتایج به دست آمده سدیم در میزان هدایت الکتریکی خاک، جرم مخصوص ظاهری در تخلخل و ظرفیت تبادل کاتیونی خاک، سدیم و مجموع کلسیم و منیزیم در SAR خاک، هدایت الکتریکی در نفوذپذیری خاک و مجموع کلسیم و منیزیم روی ماده آلی خاک، بیشترین تأثیرگذاری را نشان دادند. Change in land use and tillage practices has great influence on soil physical and chemical properties. The present study has focused on the effects of converting undisturbed soil to agricultural lands. Chemical and physical soil properties, infiltration, cation exchange capacity (CEC), electrical conductivity, pH, bulk density, porosity, sodium, potassium, total Ca + Mg, organic matter percentage, sodium adsorption ratio (SAR) and lime percentage were measured using standard frequently used methods. Fifty soil samples from agriculture land and other 50 soil samples from undisturbed land were collected from 0 – 30 cm depth and different statistical analysis were performed. Agriculture land is Cultivated for more than 20 years. The results showed that change in land use from undisturbed to disturbed soil did not significantly changed soil organic matter content. Also, soil electrical conductivity showed a huge increase whereas pH showed non-significant changes due to land use change. Unlike pH, SAR, organic matter percentage and lime percentage, some other soil parameters showed significant decrease in quality through land use change. Correlation coefficients of the effective factors were calculated to explain the main reason for lowering soil quality. The results showed that sodium in EC bulk density in porosity and CEC sodium and Ca+Mg in SAR EC in soil infiltration and Ca+Mg in organic matter showed the most correlation. اراضی بکر, اراضی کشاورزی, پارامترهای فیزیکی و شیمیایی خاک, تغییر کاربری اراضی, کیفیت خاک Disturbed soil, Land use, Soil physical and chemical parameters, Soil quality, Undisturbed soils. 187 199 http://jstnar.iut.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-1936-1&slc_lang=fa&sid=1 H. Kashi حامد کاشی h_kashi2010@yahoo.com Yes H. Ghorbani هادی قربانی No S. Emamgholizadeh صمد امامقلی زاده No S. A. A. Hashemi سیدعلی اصغر هاشمی No