fa مقایسه ویژگی‌های هیدرولیکی آب و نفت خام در خاک عمومی Ggeneral پژوهشي Research هدف از این پژوهش، بررسی رفتار هیدرولیکی نفت خام در خاک بود. بدین منظور، منحنی‌های نگهداشت خاک برای نفت خام و آب به‌وسیله دستگاه ستون آویزان و هدایت هیدرولیکی اشباع خاک برای این سیالات به‌ روش بار پایا تعیین شد. پارامترهای منحنی‌های نگهداشت ‌خاک برای آب و نفت ‌خام براساس مدل‌های ون‌گنوختن، بروکس-کوری و کمپبل برآورد شد. هدایت هیدرولیکی غیر اشباع به‌عنوان تابعی از پتانسیل ماتریک خاک به‌وسیله مدل‌های معلم- ون‌گنوختن، معلم‌- بروکس‌- کوری، بوردین‌- بروکس- کوری و کمپبل تعیین شد. آنگاه، دقت مدل‌ها به‌وسیله آماره‌های ME، RMSE، EF، CD و CRM بررسی شد. مقدار پارامترهای توزیع تخلخل و نقطه ورود هوا در سیستم دو فازی نفت ‌خام- هوا نسبت به آب-هوا کاهش یافت. نتایج نشان دادند که به‌دلیل رفتار غیرمعمول نفت خام و برهمکنش‌های بین نفت خام و خاک که سبب باقی‌ ماندن مقدار زیادی نفت خام در محیط متخلخل می‌شود، مکش بیشتری برای خارج کردن نفت خام از خاک نسبت به آب لازم است. بنابراین خاک مورد آزمایش در یک مقدار معین از فاز مایع، نگهداشت بیشتری برای نفت خام نسبت به آب دارد. به‌دلیل لزوجت زیاد نفت خام، هدایت هیدرولیکی اشباع نفت‌خام کمتر از آب بود. لیکن، در مکش‌های بیشتر از 100 سانتی‌متر، هدایت هیدرولیکی نفت خام بیشتر بود. In order to assess hydraulics of LNAPLs in soil, the soil retention curves of petroleum and water were both determined through hanging column method. And, the hydraulic conductivity of petroleum and water were determined by steady head method. The water and petroleum hydraulic conductivities were 7.27 and 57.84 cm.day-1, respectively. The soil retention parameters were obtained based on van Genuchten, Brooks-Corey and Campbell models. In addition, the soil hydraulic conductivity for both fluids was predicted based on Mualem- Brooks-Corey, Burdine- Brooks-Corey, Mualem-van Genuchten and Campbell models. The accuracy assessment of models was performed by ME, RMSE, CD, EF and CRM. The results indicated that the magnitudes of the pore-size distribution parameters and the bubbling pressure parameters were reduced in NAPL-air system compared to water-air system. Due to unusual hydraulic behavior of petroleum and soil-petroleum interactions leading to remaining substantial petroleum content in porous media, more matric potential is needed to drain out petroleum from soils compared to water. Thus, soil provides more retention for petroleum at a given quantity of fluid. Owing to high amount of petroleum kinematic viscosity, the saturated soil hydraulic conductivity of petroleum was lower than that of water. However, soil hydraulic conductivity for petroleum was larger than water at more than 100 cm matric head. مدل‌های هیدرولیکی خاک، منحنی نگهداشت خاک، نفت خام، هدایت هیدرولیکی غیراشباع خاک Petroleum, Soil hydraulic models, Soil retention curve, Soil hydraulic conductivity 123 133 http://jstnar.iut.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-2123-1&slc_lang=fa&sid=1 M. Nouri میلاد نوری miladnouri85@gmail.com No M. Homaee مهدی همایی mhomaee@modares.ac.ir Yes M. Bybordi محمد بای بوردی mbybordi@gmail.com No