fa بررسی ضریب انتقال کادمیوم، روی، مس و سرب از خاک به گیاه سیب‌زمینی تحت تأثیر کاربرد فاضلاب عمومی Ggeneral پژوهشي Research این تحقیق در شرایط گلخانه‌ای و در قالب طرح کاملاً تصادفی در سه تکرار و پنچ تیمار شامل فاضلاب خام (T1)، فاضلاب تصفیه شده (T2)، ترکیب فاضلاب خام و آب معمولی به نسبت 50 درصد (T3)، ترکیب فاضلاب تصفیه شده و آب معمولی به نسبت 50 درصد (T4) و آب معمولی (T5) انجام شد. لایسیمترها در مهر ماه 1388ساخته و با یک خاک دو لایه پر شدند. لایه بالایی (30 سانتی-متر) و لایه پایینی (40 سانتی‌متر) به ترتیب لوم شنی و لوم رسی شنی بودند. نتایج نشان داد که اثر تیمارهای آبیاری بر ضریب انتقال عناصر سنگین از خاک به اندام هوایی (به جزء کادمیوم ) و غده‌های سیب‌زمینی (به جزء روی و مس) در سطح یک درصد معنی‌دار می‌باشد. بیشترین و کمترین ضریب انتقال عناصر سنگین به ترتیب در تیمارهایT1 وT5 دیده شد. ضریب انتقال کادمیوم به اندام‌های هوایی کمتر از غده‌ها بود. ضریب انتقال عناصر به غده‌ها در مورد روی، مس و سرب کمتر از اندام‌های هوایی مشاهده گردید. ‌هم‌چنین بیشترین ضریب انتقال از خاک به اندام هوایی به ترتیب مربوط به کادمیوم (۳۳۱/0 تا ۴۶۳/0)، روی (۲۳۰/0 تا ۳۸۳/0)، مس (۱۷۳/0 تا ۳۸۶/0) و سرب (۰۰۳/0 تا ۰۵۷/0) بوده و در خصوص غده‌های سیب‌زمینی بیشترین مقدار (به جزء تیمار T5) به ترتیب مربوط به کادمیوم (۴۳۹/0 تا ۵۷۲/۰)، مس (۰۸۱/0 تا ۱۳۸/0)، روی (۱۷۰/0 تا ۲۱۷/0) و سرب (۰ تا ۰۱۷/0) دیده شد. کاربرد ترکیب فاضلاب با آب در آبیاری کوتاه مدت می‌تواند امکان‌پذیر باشد اما یک برنامه پایش فلزات سنگین ضروری است. In this study, a completely randomized experiment was designed with five irrigation treatments and three replicates. The irrigation programs were raw wastewater (T1), treated wastewater (T2), a combination of 50% raw wastewater and 50% fresh water (T3), a combination of 50% treated wastewater and 50% fresh water (T4), and fresh water (T5). The experiments were run within a greenhouse. The lysimeters were built up in September 2009 and they were filled with a two layer soil. The upper (30 cm) and lower (40 cm) layers were sandy loam and sandy clay loam, respectively. The results showed that the effects of watering treatments on transfer coefficients of heavy metals from soil to shoots (except Cd) and tubers of potato (except Zn and Cu) were significant (p <0.01). Maximum and minimum transfer coefficients of heavy metals were observed in the (T1) and (T5) treatments, respectively. Also, the transfer coefficients of Cd from soil to shoots were lower than tubers. In the case of Zn, Cu and Pb, transfer coefficients from soil to tubers were lower than shoots. In this study, the maximum transfer coefficients to shoots were Cd (0.331-0.463), Zn (0.383-0.230), Cu (0.173-0.386) and Pb (0.003-0.057), respectively. Maximum transfer coefficients toward tubers (except T5) were Cd (0.439-0.572), Cu (0.081-0.138), Zn (0.170-0.217) and Pb (0-0.017), respectively. The combination of wastewater and fresh water use in short-term irrigation might be feasible, but a heavy metal monitoring program is necessary. خاک، سیب‌زمینی، ضریب انتقال، عناصر سنگین، فاضلاب، کشت لایسیمتری Heavy metal, Lysimeter, Potato, Soil, Transfer coefficients, Wastewater. 199 209 http://jstnar.iut.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-987-5&slc_lang=fa&sid=1 N. Parsafar نصرالدین پارسافر Parsafar.parsa63@gmail.com No S. Marofi صفر معروفی smarofi@yahoo.com Yes