fa ایجاد، ارزیابی و مقایسه توابع انتقالی کلاسی و پیوسته برای برآورد ظرفیت تبادل کاتیونی خاک در چند کلاس‌ بافتی عمومی Ggeneral پژوهشي Research ظرفیت تبادل کاتیونی (CEC) از ویژگی‌های مهم خاک است. اندازه‌گیری مستقیم CEC، به‌ویژه در خاک‌های اریدی‌سول بدلیل مقادیر بالای کربنات و گچ، دشوار، زمان‌بر و پرهزینه‌ است. از دیگر سوی، CEC خاک را می‌توان با روش‌های غیرمستقیم مانند توابع انتقالی خاک (PTFs) برآورد نمود. هدف از این مطالعه برآورد CEC با استفاده از توابع انتقالی کلاسی و پیوسته بود. یک مجموعه‌ داده (977n =) پس از گروه‌بندی بر اساس کلاس بافت خاک برای ایجاد توابع استفاده شد. مجموعه‌ مستقل دیگری (173n =) برای ارزیابی اعتبار توابع به‌کار رفت. برای ارزیابی توابع از مجذور میانگین مربعات خطا (RMSE)، میانگین خطا (ME) و شاخص همخوانی (d) استفاده گردید. در هر کلاس بافتی، برتری (RI) توابع پیوسته نسبت به توابع کلاسی متناظر ارزیابی شد. توابع پیوسته در کلاس‌های بافتی ریزتر دقیق‌تر از توابع کلاسی بودند. با این حال، در کلاس‌های بافتی درشت‌تر، توابع کلاسی کارآمدتر بودند. با افزایش اندازه نسبی ذرات خاک، خطای برآورد توسط توابع کلاسی کاهش یافت، به‌طوری که مقدار RMSE در بافت رسی و لوم شنی به ترتیب 55/8 و 88/3 بود. لذا، بر پایه نتایج این مطالعه، برای برآورد CEC خاک، توابع پیوسته در کلاس‌های بافتی لوم سیلتی و ریزتر و توابع کلاسی در کلاس‌های بافتی لوم و درشت‌تر پیشنهاد می‌شوند Cation exchange capacity (CEC) is one of the important indices in soil fertility. Direct measurement of CEC is time consuming and expensive, especially in aridisols containing high amounts of carbonates and gypsum. Alternatively, CEC could be indirectly predicted through pedotransfer functions (PTF). The objective of this study was to predict CEC using class and continuous PTFs.A data set (n = 977) was classified according to the soil textural class and was used to derive the PTFs. Another independent set (n = 173) was used to test the reliability of the PTFs. The root mean of square error (RMSE), mean error (ME) and index of agreement (d) were applied to evaluate the PTFs. Within every textural class, we furthermore evaluated the relative improvement (RI) of the continuous PTFs over the corresponding class PTF. The continuous PTFs were more accurate than class PTFs for finer textural classes while the former showed higher reliability in coarser textural classes. With an increase in relative particle size, prediction bias of class PTFs decreased RMSE was 8.55 and 3.88 in clay and sandy loam textural classes, respectively. Consequently, according to the results obtained in this study, for the prediction of soil CEC, continuous PTFs are suggested to be used for silty loam and finer textural classes while for loam and coarser classes application of class PTFs is preferred. توابع انتقالی پیوسته و کلاسی, ظرفیت تبادل کاتیونی, کلاس بافتی خاک Class and continuous pedotransfer functions, Cation exchange capacity, Soil textural class 311 320 http://jstnar.iut.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-604-3&slc_lang=fa&sid=1 H. Khodaverdiloo حبیب خداوردی‌لو hkhodaverdiloo@yahoo.com Yes N. Hosseini Arablu نوش‌آفرین حسینی عربلو No