fa بررسی آستانه توپوگرافی فرسایش آبکندی در دو منطقه از استان فارس (مطالعه موردی: فداغ لارستان، علامرودشت لامرد) عمومی Ggeneral پژوهشي Research فرسایش آبکندی به دلیل تولید رسوب و خسارات فراوانی که در نتیجه تخریب اراضی، راه‌ها و سازه‌های عمرانی در استان فارس وارد می‌نماید از اولویت بالایی برخوردار است. در این پژوهش برای تعیین آستانه توپوگرافی پیدایش و گسترش آبکند در استان فارس، دو منطقه شامل علامرودشت لامرد و فداغ لارستان انتخاب و مورد بررسی قرار گرفت و از هر یک از مناطق یاد شده 30 آبکند انتخاب، و آستانه توپوگرافی ترسیم شد. برای پی بردن به تأثیر پارامترهای اندازه‌گیری شده بر آستانه توپوگرافی، آبکندهای هر منطقه بر اساس پارامترها و با استفاده از تحلیلی خوشه‌ای دسته‌بندی شدند. به‌منظور تعیین اثر عوامل و پارامترها برای تفسیر نوع فرآیند هیدرولوژیک غالب در ایجاد و گسترش آبکندها از روش آنالیز چند متغیره در نرم‌افزار SPSS استفاده گردید. با استفاده از رابطه توانی بین مساحت آبخیز و شیب هر آبکند، نوع فرآیند غالب هیدرولوژیک در ایجاد و گسترش آبکندها از طریق نرم‌افزار Excel مشخص شد و با ضرایب منطقه‌ای تحقیقات انجام شده در خارج از کشور مقایسه شد. نتایج این تحقیق نشان می‌دهد که در هر دو منطقه مورد مطالعه، عامل هیدرولوژیک مؤثر در گسترش آبکندها، رواناب سطحی می‌باشد. نتایج نشان داد در این مناطق گردترشدن حوضه بالادست، افزایش نسبت جذب سدیم و لخت و بدون پوشش ماندن زمین سبب کاهش آستانه توپوگرافی و کشیده‌تر شدن حوضه، افزایش ماده‌آلی خاک و افزایش عمق آبکندها سبب افزایش آستانه توپوگرافی فرسایش آبکندی شده است. Gully erosion and sedimentation have high priority in Fars Province due to the losses from destruction of lands, roads and civil structures. In the present study, in order to evaluate the threshold for the development and initiation of gully topography in Fars province, two regions were selected including Allamarvdasht, Lamerd and Fedagh, Larestan. 30 gullies were selected in each mentioned area. Morphometric parameters were measured and topography threshold was drawn. To evaluate the effect of measured parameters on topography threshold, each gully was clustered based on parameters and cluster analysis. To determine the effect of dominant hydrologycal processes on gully initiation and development, the multivariate analysis was employed using SPSS (version 14) software. Using the power relationship between watershed area and slope of each gully, the dominant hydrological processes in gully initiation and development were determined by means of Excel software and were compared with coefficients of foreign regional studies. The results showed that in the two studied regions, the most effective hydrologycal process was surface runoff. Results also demonstrated that in these regions changing the shape of upstream basin topography to circle and their expansion have increased the threshold of watershed topography of gully erosion. Increasing the sodium absorbtion ratio and removing the ground cover reduce the threshold of gully erosion topography. Increasing the depth of gullies and soil organic matters resulted in greater relative threshold of topography. فرسایش آبکندی, آستانه توپوگرافی, ایجاد و گسترش آبکند, فداغ, علامرودشت Gully erosion, Topography threshold, Initiation and development, Fedagh, Allamarvdasht. 323 336 http://jstnar.iut.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-1919-1&slc_lang=fa&sid=1 M. Zare مریم زارع maryamzare63@gmail.com Yes M. Soufi مجید صوفی No M. Nejabat مسعود نجابت No L. Jokar لادن جوکار No