fa سینتیک رهاسازی پتاسیم از فلدسپار پتاسیم در مقایسه با موسکویت تحت تأثیر عصاره گیرهای مختلف عمومی Ggeneral پژوهشي Research تا کنون مطالعه ای در رابطه با مقایسه رهاسازی پتاسیم از کانیهای مقاوم پتاسیم دار در ایران صورت نگرفته است. این پژوهش با هدف مقایسه سینتیک رهاسازی پتاسیم از فلدسپار و موسکویت، تحت تأثیر عصاره گیرهای آلی و معدنی به روش عصاره گیری متوالی انجام شد. مطالعه به صورت آزمایش فاکتوریل در قالب طرح کاملاً تصادفی با سه تکرار انجام شد. فاکتورهای آزمایش شامل نوع کانی (موسکویت و فلدسپارهای یزد و وارد آمریکا)، نوع عصاره گیر (کلریدکلسیم، اسیدهای اگزالیک و سیتریک) با غلظت 01/0 مولار و 6 زمان عصاره گیری 1، 2، 4، 8، 24 و 48 ساعت بودند. نتایج نشان داد رهاسازی پتاسیم از موسکویت 8-6 برابر فلدسپارها است. تأثیر نوع عصاره گیر بر سینتیک رهاسازی پتاسیم معنی دار بود، به گونه ای که عصاره گیرهای آلی 3-5/2 برابر بیشتر از کلریدکلسیم پتاسیم آزاد کردند. برازش مدل های سینتیکی نشان داد که معادلات توانی، پارابولیکی و مرتبه اول قادر به توصیف رهاسازی پتاسیم هستند ولی معادله ایلوویچ نمی تواند رهاسازی پتاسیم را به خوبی توجیه کند. در بین سه معادله فوق الذکر معادله توانی بهترین معادله برای برازش داده‌ها تشخیص داده شد. همچنین بر اساس تطبیق مدل‌های فوق الذکر چنین استنباط میشود که آزاد شدن پتاسیم از کانی های مذکور توسط فرآیند پخشیدگی یون‌ها کنترل می شود. In Iran, no research has yet been performed on potassium release from feldspar in comparison with that from muscovite. The objective of this research was to compare potassium release kinetics of these minerals as influenced by organic and inorganic extractants using successive extraction method. The experiment was carried out in a completely randomized design with a factorial combination. Treatments consisted of three kinds of K-bearing minerals (Muscovite, and Yazd and Ward feldspars), three extractants including CaCl2, oxalic and citric acids of 0.01 M concentration and 6 times of extraction (1, 2, 8, 24 and 48 hours). The results indicated that the potassium release from muscovite was 6-8 times higher than that from feldspars. The type of extractant significantly affected potassium release. Potassium release by organic extractants was 2.5-3 times higher than that by CaCl2 as an inorganic extractant. Different kinetic equations showed that power function, parabolic diffusion and first order equations adequately described K release whereas Elovich equation did not. Among the three equations, power function equation was selected as the best model describing K release from the minerals. Based on the selected kinetic equations, it seems that potassium release from K-bearing minerals is controlled by diffusion process. سینتیک رهاسازی, فلدسپار پتاسیم, موسکویت, اسید اگزالیک, عصاره گیری متوالی Release kinetics, Potassium feldspar, Muscovite, Oxalic acid, Successive extraction 229 240 http://jstnar.iut.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-591-3&slc_lang=fa&sid=1 A. Mousavi عفیفه موسوی afifeh_mousavi@yahoo.com No F. Khayamim فاطمه خیامیم f.khayamim@ag.iut.ac.ir No H. Khademi حسین خادمی hkhademi@cc.iut.ac.ir Yes H. Shariatmadari حسین شریعتمداری shariat@cc.iut.ac.ir No