fa ارزیابی ویژگی‌های آزاد شدن پتاسیم با استفاده از محلول‌های کلرید کلسیم و اسید سیتریک رقیق در برخی از خاک‌های آهکی عمومی Ggeneral پژوهشي Research اطلاعات درباره سرعت آزادشدن پتاسیم در خاک‌های استان چهارمحال و بختیاری محدود است. در این تحقیق سرعت آزادشدن پتاسیم در 15 خاک آهکی مطالعه شد. نمونه‌های خاک به روش عصاره‌گیری متوالی و با استفاده از کلرید کلسیم و اسید سیتریک 01/0 مولار در دمای 1± 25 درجه سانتی‌گراد به‌مدت 2 تا 2017 ساعت عصاره‌گیری شدند. هم‌چنین پتاسیم خاک‌ها با استفاده از 6 روش شیمیایی تعیین شد. نتایج نشان دادند که مقدار پتاسیم آزادشده پس از 2017 ساعت در دامنه 111 تا 411 میلی‌گرم در کیلوگرم در عصاره‌گیر کلرید کلسیم و در دامنه 177 تا 1199 میلی‌گرم در کیلوگرم در عصاره‌گیر اسید سیتریک بود. هم‌چنین مقدار پتاسیم عصاره‌گیری شده با هر عصاره‌گیر شیمیایی در خاک‌ها تفاوت داشت. نتایج مطالعه سینتیکی و عصاره‌گیرها نشان‌دهنده تفاوت خاک‌ها در تأمین پتاسیم است. شیب نمودارهای مقدار تجمعی پتاسیم آزادشده در زمان 168 ساعت متفاوت بود. بنابراین بر مقدار تجمعی پتاسیم آزادشده در زمان‌های 2 تا 168 ساعت و 168 تا 2017 ساعت معادله‌های سینتیکی برازش داده شد. نتایج نشان داد که سینتیک آزادشدن پتاسیم در هر دو بخش و هر دو عصاره‌گیر با معادله‌های انتشار پارابولیکی، تابع توانی و الوویچ ساده توصیف می‌شود. نتایج نشان داد که پتاسیم آزادشده با عصاره‌گیرهای کلرید کلسیم و اسید سیتریک 01/0 مولار با پتاسیم عصاره‌گیری‌شده با روش‌های شیمیایی هم‌بستگی معنی‌داری دارد. نتایج این پژوهش نشان داد که مطالعات سینتیکی و آزمون خاک می‌توانند در ارزیابی وضعیت حاصلخیزی خاک‌های مطالعه شده استفاده شوند. Information about potassium (K) release characteristics in the Chaharmahal-va-bakhtiari soils is limited. In this study, K release kinetics of fifteen calcareous soils was investigated. Soil samples were extracted using successive extractions with 0.01 M CaCl2 and citric acid solutions for 2-2017 h at 25±1 0C. Moreover, soil K was determined using 6 chemical extraction methods. The results showed that released K ranged from 111 to 411 mg kg-1in calcium chloride solution and from 177 to 1199 mg kg-1 in citric acid solution for 2017 h. Amounts of extracted K using any extraction methods were different. Result of kinetics study and chemical methods indicates that K supplying power of the soils is different. A plot of cumulative amounts of released K shows a discontinuity in slope at 168 h. Thus, two equations were applied to the total reaction time (2 to 168 and 168 to 2017 h). Moreover, results showed that release kinetics of K conformed fairly well to parabolic diffusion, simplified Elovich and power function models in two segments in 0.01 M CaCl2 and citric acid. In addition, results showed that correlation between released K by using 0.01 M calcium chloride and citric acid and extracted K using chemical methods was significant. The results of this research showed that kinetic studies and soil testing could be used for evaluating K fertility status of studied soils. آزادسازی پتاسیم، کلرید کلسیم، اسید سیتریک، عصاره‌گیر Release of Potassium, Calcium chloride, Citric acid, Extractant. 221 235 http://jstnar.iut.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-1577-1&slc_lang=fa&sid=1 Alireza Hosseinpur علیرضا حسین پور hosseinpur-a@agr.sku.ac.ir Yes hamidreza Motaghian حمیدرضا متقیان hrm_61@yahoo.com No Tahereh Raeisi Gahrooee1 طاهره رئیسی گهرویی taraeisi@gmail.com No