fa واسنجی و تحلیل عدم‌قطعیت یک مدل نیمه‌توزیعی در یک منطقه ‌نیمه‌خشک عمومی Ggeneral پژوهشي Research مطالعه چگونگی کاربرد مدل‌های مفهومی هیدرولوژی در حوضه‌های آبریز امروزه از مهم‌ترین مسائل مورد توجه محققان می‌باشد. این مسأله به‌خصوص در مناطق خشک و نیمه‌خشک از اهمیت بیشتری برخوردار است چون فرآیندهای هیدرولوژی این مناطق پیچیده‌تر و واسنجی نیز مشکل‌تر خواهد بود. در این تحقیق مدل مفهومی و نیمه-توزیعی SWAT در حوضه نیمه‌خشک نیشابور با مساحت 9350 کیلومترمربع برای شبیه-سازی جریان در یک دوره 8 ساله مورد استفاده قرار گرفته است. در فرآیند مدل-سازی، حوضه آبریز نیشابور به 22 زیرحوضه و در نهایت به 146 واحد واکنش هیدرولوژیک (HRUs) تقسیم شد. برای واسنجی و تحلیل عدم قطعیت نیز از روش SUFI2 استفاده شده است. بررسی نتایج نشان داد که واسنجی و اعتبارسنجی مدل نسبتاً ضعیف به‌دست آمده است، که به سبب وجود عدم قطعیت در مدل مفهومی حوضه مانند احداث مخازن تغذیه مصنوعی، وقوع پدیده نشست زمین و شکاف در حوضه می‌باشد. هم‌چنین عامل مؤثر دیگر پیچیدگی سیستم هیدرولوژی در مناطق خشک و نیمه‌خشک است که مربوط به ساده‌سازی‌های این گونه مدل‌ها در شبیه‌سازی و تعامل پیچیده بین رواناب و جریان زیرسطحی در وقایع بارندگی با ارتفاع کم می‌باشد. به‌طور کلی به نظر می‌رسد که نمی‌توان از مدل‌های شبیه‌سازی توزیعی حوضه آبریز در مناطق خشک و نیمه‌خشک که دارای منابع متعدد عدم قطعیت می‌باشند و هم‌چنین عدم ورود آنها به مدل، انتظار زیادی داشت. Application of conceptual hydrological models is an important issue in watersheds for researchers, especially in arid and semi-arid regions. The hydrological behaviors are complicated in such watersheds and their calibration is more difficult. In this article, the conceptual and semi-distributed SWAT model is used for a semi-arid Nishabour watershed with 9350 km2 area. Streamflow simulation is considered for 8 years. Nishabour watershed modeling led to 22 subbasins and 146 Hydrologic response units. SUfI2 approach is used for calibration and uncertainty analysis of watershed modeling. Results showed that calibration and validation of watershed model is not satisfactory, because of uncertainties in conceptual model such as dam structures, and land subsidence. Another reason is related to the complexity of hydrological system in arid regions which has simplified in hydrological models. Moreover, the complex behavior between runoff and subsurface flow in low depth of rainfall events usually effects in hydrological simulation results. Finally, it concluded that we cannot rely on conceptual hydrologic models with different sources of uncertainty without including them in hydrological modeling at arid and semi-arid watersheds. عدم قطعیت، SWAT، SUFI2، نیشابور Uncertainty, SWAT, SUFI2, Nishabour. 137 149 http://jstnar.iut.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-1502-1&slc_lang=fa&sid=1 M. Shafiei مجتبی شفیعی shafiei9@gmail.com Yes دانشگاه فردوسی مشهد H. Ansari حسین انصاری No دانشگاه فردوسی مشهد K. Davari کامران داوری No دانشگاه فردوسی مشهد B.Ghahraman بیژن قهرمان No دانشگاه فردوسی مشهد