fa تعیین چاه‌های مؤثر در تعیین تراز سطح آب زیرزمینی با آنالیز مؤلفه‌های اصلی عمومی Ggeneral پژوهشي Research در برداشت‌های صحرائی مثل نمونه‌‌برداری از عمق آب در چاه‌ها، تعیین نقاط مهم جهت نمونه‌برداری به لحاظ کاهش حجم نمونه‌ها و صرفه‌جویی در هزینه و زمان بسیار مهم است. آنالیز مؤلفه‌های اصلی یکی از تکنیک‌های کاهش داده‌ می‌باشد که اساس آن شناسایی مؤلفه‌های توصیف‌کننده واریانس سیستم می‌باشد. در این مقاله از آنالیز مؤلفه‌های اصلی جهت تعیین چاه‌های مؤثر برای تعیین‌ تراز سطح ایستابی سفره آب زیرزمینی دشت قیدار واقع در استان زنجان و حذف چاه‌های کم اهمیت استفاده شده است. در منطقه مورد مطالعه با وسعت 920 کیلومترمربع 48 چاه مورد بررسی قرار گرفت و با استفاده از آنالیز مؤلفه‌های اصلی اهمیت نسبی هر چاه بین 0 (برای چاه کاملاً غیر مؤثر) تا 1 (برای چاه کاملاً مؤثر) محاسبه گردید. بررسی به عمل آمده نشان داد با حذف چاه‌هایی که اهمیت نسبی آنها کمتر از 5/0 که تعداد آنها نصف کل چاه‌ها می‌باشد، ضریب تغییرات سطح آب زیرزمینی نسبت به حالتی که از تمامی چاه‌ها استفاده می‌گردید افزایش چندانی نمی‌کند و خطای تعیین تراز سطح آب زیرزمینی کمتر از 13 درصد خواهد بود. In order to monitor the changing water table in the field, determination of the main sampling points is very important to reduce sites and save time and cost. Principal Component Analysis (PCA) is one of the data reduction techniques used to extract the important components that explain the variance of a system. In this paper, the PCA was used to identify the effective wells of Qheidar Aqufer, Zanjan, to determine the groundwater level and remove the less important ones. From the study region which an area of about 920 km2, 48 wells (sites) were investigated. Using PCA, the relative importance of each well was calculated between 0 (for completely ineffective well) to 1 (for the very effective wells). The study showed the elimination of wells whose relative importance was less than 0.5 (i.e. half the total number of wells), coefficient of variation of groundwater level relative to the use of all wells did not greatly increase, and the error to determine the level of groundwater was less than 13 percent. آنالیز مؤلفه‌های اصلی، سطح ایستابی، آمار چند متغیره Principal components analysis, Water table levels, Multivariate statistics. 149 159 http://jstnar.iut.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-1473-1&slc_lang=fa&sid=1 Mohammad hossein Noori gheidari محمد حسین نوری قیداری noorigheidari@gmail.com Yes Azad university of zanjan دانشگاه آزاد اسلامی واحد زنجان