fa تأثیر تغذیه روی در محیط آبکشت بر ترشح فیتوسیدروفور ریشه در سه رقم گندم متفاوت از لحاظ روی-کارآیی عمومی Ggeneral پژوهشي Research این پژوهش با هدف بررسی تأثیر تغذیه روی بر مقدار ترشح فیتوسیدروفور ریشه در سه رقم گندم نان (روشن، کویر و بک‌کراس-روشن‌بهاره) با روی- کارایی متفاوت به‌صورت آبکشت انجام شد. بذرهای گندم در ماسه سترون کاشته شده و حدود دو هفته پس از کاشت گیاهان به محلول غذایی حاوی تیمارهای روی منتقل شدند. ده روز بعد از اعمال تیمار روی، فیتوسیدروفور ترشح شده از ریشه گیاه جمع‌آوری و به روش آزادسازی مس از رزین اندازه‌گیری گردید. حدود یک ماه پس از اعمال تیمارهای روی گیاهان برداشت شد و غلظت آهن و روی در ریشه و شاخسار اندازه‌گیری شده و مقدار کل (جذب) آهن و روی شاخسار محاسبه شد. در رقم روشن، کاربرد روی غلظت و مقدار کل روی شاخسار را افزایش داد در حالی‌که اثر معنی‌داری بر غلظت و مقدار کل روی شاخسار در رقم-های کویر و بک‌کراس‌روشن بهاره نداشت. افزودن روی به محلول غذایی، غلظت و مقدار کل آهن شاخسار را در تمامی ارقام گندم کاهش داد اگرچه این کاهش معنی‌دار نبود. تغذیه روی غلظت آهن ریشه را در رقم‌های کویر و بک‌کراس روشن بهاره کاهش داد ولی اثر معنی‌داری بر غلظت آهن ریشه رقم گندم روشن نداشت. از طرف دیگر تغذیه روی غلظت روی ریشه در رقم‌های روشن و کویر را افزایش داد ولی باعث کاهش معنی‌دار غلظت روی ریشه در رقم بک‌کراس‌روشن‌بهاره شد. اثر تغذیه روی بر مقدار ترشح فیتوسیدروفور ریشه در ارقام گندم، متفاوت بود. تغذیه روی باعث افزایش ترشح فیتوسیدروفور در رقم گندم روشن شد ولی در سایر رقم‌ها اثر معنی‌داری نداشت. This research was carried out in a hydroponic culture to investigate the effect of Zn nutrition on phytosiderophore release by roots of three bread wheat genotypes (Triticum aestivum L. cvs. Rushan, Kavir, and Cross) differing in Zn-efficiency. The wheat seeds were germinated in sterile sand and two weeks later the plants were transferred to nutrient solution containing different Zn levels. Phytosiderophore released by plant roots was collected ten days after applying Zn treatments and measured using resin-Cu-mobilization test. A month after their transfer to nutrient solution, the plants were harvested and Fe and Zn concentrations in root and shoot were measured, and total amounts (uptake) of these nutrients were determined. Zinc addition increased concentration and total amount of Fe and Zn in shoot in Rushan genotype, while it had no significant effect on concentration and total amount of Zn in shoot and root of Kavir and Spring Back-Cross-Rushan genotypes. Addition of Zn to the nutrient solution decreased concentration and total amount of Fe in shoot of all wheat genotypes. On the other hand, Zn nutrition increased root Zn concentration in Rushan and Kavir genotypes, while it resulted in significant decrease of root Zn concentration in Back-Cross-Rushan genotype. Effect of Zn nutrition on the amount of phytosiderophore release by roots of wheat genotypes was different. Zinc nutrition resulted in an increase of phytosiderophore release by roots of Rushan, while it had no significant effect on phytosiderophore release in other wheat genotypes. ترشحات ریشه، روی- کارآیی، گندم، عناصر کم‌مصرف Root exudates, Zinc-efficiency, Wheat, Micronutrient. 199 209 http://jstnar.iut.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-1350-2&slc_lang=fa&sid=1 B. Daneshbakhsh بهاره دانش بخش daneshbakhsh@yahoo.com Yes A. H Khoshgoftarmanesh امیر حسین خوشگفتارمنش No H. Shariatmadari حسین شریعتمداری No