fa تأثیر فسفر و تنش آبی بر رشد، برخی روابط آبی و غلظت عناصر نهال‎های پسته در شرایط گلخانه عمومی Ggeneral پژوهشي Research به‎منظور بررسی تأثیر کاربرد فسفر بر رشد، روابط آبی و غلظت عناصر نهال‎های پسته (رقم بادامی زرند) تحت تنش آبی، آزمایش گلخانه‎ای به‎صورت فاکتوریل در قالب طرح کاملاً تصادفی با 3 تکرار انجام گرفت. تیمارها شامل 6 سطح فسفر (0، 30، 60، 90، 120 و 150 میلی‎گرم فسفر در کیلوگرم خاک از منبع اسید‎ فسفریک) و 3 دور آبیاری (2، 4 و 8 روز) بودند. نتایج نشان داد که با افزایش تنش آبی، پارامترهای رشدی به‎طور معنی‎داری کاهش پیدا کرد. به‎طوری که با افزایش دور آبیاری به 8 روز، وزن خشک اندام هوایی و ریشه، نسبت وزن خشک اندام هوایی به ریشه، سطح برگ، تعداد برگ و ارتفاع ساقه نسبت به شاهد کاهش یافتند. تنش آبی هم‎چنین موجب کاهش معنی‎دار پارامترهای فتوسنتزی شد. غلظت فسفر و روی نیز با افزایش تنش آبی روندی کاهشی داشتند. نتایج تجزیه واریانس نشان داد که کاربرد فسفر تأثیر معنی‎داری بر پارامترهای رشدی، شدت تعرق و فتوسنتز نداشت. چنین به‎نظر می‎رسد که میزان فسفر عصاره‎گیری شده به روش اولسن (35/5 میلی‎گرم در کیلوگرم خاک) برای رشد بهینه‎ نهال‎های پسته کافی بوده و بنابراین، عکس‎العمل مثبت رشدی به کاربرد فسفر دیده نشد. با افزایش کاربرد فسفر، غلظت فسفر افزایش و غلظت روی کاهش یافت. To study the effects of soil phosphorus (P) application on growth and water relations and nutrient concentration of pistachio seedlings (Badami-e-Zarand) under water stress, a greenhouse experiment was conducted. Treatments were arranged in a factorial manner as a completely randomized design with three replications. Treatments consisted of six P levels (0, 30, 60, 90, 120 and 150 mg P Kg-1 soil as H3PO4) and three irrigation intervals (2, 4 and 8 days). Results showed that as water stress increased, growth parameters significantly decreased. As irrigation interval was increased to 8 days, shoot and root dry weights, shoot/root ratio, leaf area and leaf number and stem height decreased. Photosynthesis parameters were significantly decreased by increasing water stress. Also, P and Zn concentrations decreased as irrigation interval increased. Analysis of variance indicated that P application had no significant effect on growth parameters, transpiration rate and photosynthesis. It seems that Olsen extractable P (5.35 mg kg-1 soil) was sufficient for optimum growth of pistachio seedlings and thus, no growth responses were observed from P application in this experiment. Application of phosphorus significantly increased P and decreased Zn concentrations. تنش آبی, فسفر, رشد, فتوسنتز, پسته Water stress, Phosphorus, Growth, Photosynthesis, Pistachio. 339 354 http://jstnar.iut.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-943-1&slc_lang=fa&sid=1 N. Besharat نادیا بشارت nadiabesharat@yahoo.com No A. Tajabadi Pour احمد تاج‎آبادی‎پور ahtajabadi@yahoo.com Yes V. Mozafari وحید مظفری No