تنش خشکی عمدهترين عامل محدود کننده رشد و نمو گياهان زراعی از جمله ماش[Vigna radiate (L.) wilczek] در مناطق خشک و نيمه خشک جهان است. اين تحقيق به منظور بررسی اثرات سطوح مختلف تنش خشکی در مراحل مختلف رشد ماش بر برخی پارامترهای فيزيولوژيک و ارتباط آن با عملکرد در قالب طرح بلوکهای کامل تصادفی با سه تکرار، در مزرعه تحقيقاتی دانشکده کشاورزی دانشگاه تهران (کرج) در سال زراعی 83-1382 اجرا شد. تنش خشکی بر اساس درصد تخليه آب قابل استفاده خاک در دو مرحله رويشی و زايشی و در دو سطح خفيف و شديد اعمال شد. اندازه گيری صفات فيزيولوژيک در انتهای مرحله رويشی و نيز در اواسط مرحله نيامدهی صورت گرفت. بهطور کلی تنش خشکی در مراحل مختلف رشدی، ميزان فتوسنتز، هدايت روزنهای و محتوی نسبی آب برگ را کاهش داد. اثر تنش خشکی در مرحله زايشی روی صفات ذکر شده محسوستر بود. اعمال تنش شديد در مرحله رويشی منجر به افزايش بازده مصرف آب فتوسنتزی گرديد، ولی تنش در مرحله زايشی اين صفت را کاهش داد. به هر حال، اثر تنش خشکی بر شاخص سطح برگ و ماده خشک کل در مرحله رويشی بيش از زايشی بود. تيمارهای رويشی اثر معنیداری بر شاخص برداشت نداشتند، اين در حالی است که تيمارهای زايشی به ميزان زيادی آن را کاهش دادند. تيمارهای تنش شديد رويشی و تنش شديد زايشی به ترتيب 9 درصد و 49 درصد عملکرد را نسبت به تيمار شاهد کاهش دادند. از اينرو انجام آبياری در مرحله زايشی عمدتاً به دليل نياز بالا به مواد فتوسنتزی ضروری است. میتوان چنين نتيجه گيری کرد که برای حصول عملکرد بهينه در مناطق خشک و نيمه خشک، میبايد آبياری در تمامی مراحل رشد، به ويژه در مرحله زايشی انجام شود.
Moradi A, Ahmadi A, Hossein Zadeh A. Agro-Physiological Responses of Mung Bean (cv. Partov) to Severe and Moderate Drought Stress Applied at Vegetative and Reproductive Growth Stages. JWSS - Isfahan University of Technology. 2008; 12 (45) :659-671 URL http://jstnar.iut.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-2-947&slc_lang=fa&sid=1
مرادی علی، احمدی علی، حسينزاده عبدالهادی. واکنشهای زراعی- فيزيولوژيک ماش (رقم پرتو) به تنشهای شديد و خفيف خشکی در مراحل رشد رويشی و زايشی. مجله علوم آب و خاك - علوم و فنون کشاورزی و منابع طبیعی - Isfahan University of Technology. 1387; 12 (45) :659-671